Để xin giấy phép CITES xuất khẩu, cá nhân hoặc tổ chức cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, bao gồm mẫu đơn xin cấp phép, giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của loài động, thực vật, và các tài liệu liên quan khác. Sau khi nộp hồ sơ tại cơ quan quản lý CITES, cơ quan này sẽ xem xét, thẩm định và cấp phép nếu đáp ứng đủ các yêu cầu bảo vệ loài và đảm bảo không gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường. Hãy cùng ACC Hà Nội tìm hiểu về quy trình và hồ sơ khi xin loại giấy phép này nhé.

1. Giấy phép CITES là gì?

Giấy phép CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora) được ban hành theo Công ước CITES – một hiệp định quốc tế nhằm kiểm soát và giám sát hoạt động buôn bán các loài động, thực vật có nguy cơ tuyệt chủng. Mục tiêu của giấy phép này là bảo vệ các loài khỏi nguy cơ khai thác quá mức, đảm bảo rằng việc buôn bán không gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và sự tồn tại của các loài hoang dã.

Giấy phép này không chỉ là điều kiện bắt buộc khi xuất khẩu các loài động, thực vật trong danh sách CITES mà còn là công cụ giúp các cơ quan quản lý giám sát, bảo vệ và ngăn ngừa các hoạt động buôn bán trái phép.

>>> Tìm hiểu thêm về chủ đề này tại bài viết Các loại giấy phép xuất nhập khẩu

2. Các loại giấy phép CITES được cấp cho hoạt động xuất khẩu

Để đáp ứng các mục tiêu của Công ước CITES, hệ thống giấy phép được chia thành nhiều loại, trong đó các loại phổ biến liên quan đến hoạt động xuất khẩu bao gồm:

• Giấy phép xuất khẩu: Đây là loại giấy phép cơ bản và bắt buộc, được cấp để xác nhận rằng loài động thực vật xuất khẩu đã tuân thủ đầy đủ các quy định bảo tồn, đảm bảo không gây ảnh hưởng đến sự tồn tại của loài.
• Giấy phép nhập khẩu: Trong một số trường hợp, giấy phép nhập khẩu từ quốc gia đối tác cũng được yêu cầu để chứng minh rằng lô hàng đáp ứng các tiêu chí của quốc gia nhập khẩu và Công ước CITES.
• Giấy phép chuyển giao nội bộ: Được sử dụng khi có sự di chuyển hoặc giao dịch giữa các tổ chức hoặc cá nhân trong cùng một quốc gia, loại giấy phép này nhằm kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng loài thuộc danh mục CITES ngay trong lãnh thổ quốc gia.

Những loại giấy phép trên đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo rằng các hoạt động xuất khẩu không vi phạm quy định của pháp luật quốc tế và Việt Nam, đồng thời giảm thiểu nguy cơ suy thoái môi trường.

3. Hướng dẫn xin giấy phép Cites xuất khẩu

Bước 1: Nộp hồ sơ xin giấy phép giấy phép Cites xuất khẩu 

Tổ chức hoặc cá nhân có nhu cầu xin giấy phép Cites xuất khẩu hoặc tái xuất khẩu các loài động vật, thực vật hoang dã thuộc danh sách CITES phải gửi một bộ hồ sơ đầy đủ theo quy định tại khoản 3 Điều 23 Nghị định 06/2019/NĐ-CP đến Cơ quan thẩm quyền quản lý CITES Việt Nam (các cá nhân, tổ chức có thể gửi trực tiếp hoặc qua đườnh bưu điện). Hồ sơ cần phải bao gồm các tài liệu chứng minh sự hợp lệ của việc xuất khẩu và các thông tin cần thiết về loài hoang dã và mục đích xuất khẩu.

Lưu ý: Trường hợp hồ sơ không hợp lệ, trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được hồ sơ, Cơ quan thẩm quyền quản lý CITES Việt Nam thông báo cho tổ chức, cá nhân biết

Bước 2: Xử lý hồ sơ

• Thời gian xử lý: Trong thời hạn 08 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ, Cơ quan thẩm quyền quản lý CITES Việt Nam có trách nhiệm xem xét và cấp giấy phép.
• Tham vấn bổ sung: Nếu cần thiết, Cơ quan thẩm quyền có thể tham vấn Cơ quan khoa học CITES Việt Nam hoặc cơ quan liên quan của nước nhập khẩu để đảm bảo tính hợp pháp và chính xác của hồ sơ. Trong trường hợp này, thời gian cấp giấy phép không được quá 31 ngày làm việc.

Bước 3: Cấp giấy phép và thông báo

• Cấp giấy phép: Trong vòng 01 ngày làm việc kể từ ngày cấp giấy phép, Cơ quan thẩm quyền quản lý CITES Việt Nam sẽ hoàn tất việc cấp giấy phép cho tổ chức hoặc cá nhân đã nộp đơn.
• Thông báo công khai: Kết quả giải quyết sẽ được đăng tải lên cổng thông tin điện tử của Cơ quan thẩm quyền quản lý CITES Việt Nam để công khai thông tin và đảm bảo tính minh bạch của quá trình cấp giấy phép.

Quy trình này đảm bảo rằng các hoạt động xuất khẩu và tái xuất khẩu các loài động thực vật hoang dã được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức và cá nhân trong việc tuân thủ các yêu cầu bảo vệ động thực vật hoang dã.

4. Hồ sơ cần thiết khi xin giấy phép CITES xuất khẩu

Khi xin giấy phép CITES xuất khẩu, bạn cần chuẩn bị các tài liệu theo quy định tại khoản 2 Điều 23 Nghị định 06/2019/NĐ-CP về hồ sơ đề nghị cấp phép, để giúp thủ tục trở nên nhanh gọn và dễ dàng hơn, dưới đây là những hồ sơ bạn cần chuẩn bị:

• Đơn xin giấy phép CITES xuất khẩu (theo Mẫu số 12 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 06/2019/NĐ-CP): Cung cấp thông tin về tổ chức/cá nhân, loài động thực vật hoang dã và mục đích xuất khẩu.
• Giấy tờ chứng minh hợp lệ: Bản sao tài liệu chứng minh mẫu vật có nguồn gốc hợp pháp theo quy định của Nghị định này
• Thông tin về loài hoang dã: Danh mục loài (tên khoa học, số lượng, tình trạng bảo tồn) và ảnh/mô tả để xác định loài.
• Kế hoạch vận chuyển: Thông tin về phương tiện và lộ trình vận chuyển, đảm bảo an toàn cho loài.
• Giấy tờ kiểm dịch: Nếu cần, cung cấp chứng nhận kiểm dịch đảm bảo không mang mầm bệnh.
• Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp: Đối với tổ chức, cung cấp giấy chứng nhận đăng ký hoặc giấy phép hoạt động.

Trường hợp xuất khẩu, tái xuất khẩu mẫu vật không vì mục đích thương mại phục vụ nghiên cứu khoa học, quan hệ ngoại giao cần nộp thêm các hồ sơ sau:

• Bản sao bản ký kết về chương trình hợp tác nghiên cứu khoa học do cơ quan có thẩm quyền phê duyệt đối với trường hợp phục vụ nghiên cứu khoa học
• Bản sao giấy phép xuất khẩu do Cơ quan quản lý CITES nước nhập khẩu cấp đối với mẫu vật loài thuộc Phụ lục I CITES
• Văn bản xác nhận quà biếu, tặng ngoại giao do cơ quan có thẩm quyền xác nhận đối với trường hợp phục vụ quan hệ ngoại giao

Trường hợp xuất khẩu, tái xuất khẩu mẫu vật không vì mục đích thương mại phục vụ triển lãm không vì mục đích thương mại, biểu diễn xiếc, cần bổ sung các hồ sơ:

• Bản sao quyết định cử đi tham dự triển lãm, biểu diễn xiếc ở nước ngoài của cơ quan có thẩm quyền hoặc giấy mời tham dự của tổ chức nước ngoài
• Bản sao giấy phép nhập khẩu do Cơ quan quản lý CITES nước nhập khẩu cấp đối với mẫu vật quy định tại Phụ lục I CITES

>>> Mời bạn đọc thêm các bài viết dịch vụ khác do ACC Hà Nội cung cấp như Dịch vụ đăng ký giấy phép kinh doanh tại Hà Nội để biết thêm thông tin cần thiết.

5. Thời hạn hiệu lực giấy phép CITES xuất khẩu

Hiệu lực của giấy phép CITES là một công cụ pháp lý quan trọng nhằm kiểm soát và giám sát hoạt động buôn bán các loài nằm trong danh mục bảo tồn. Thời gian hiệu lực của giấy phép CITES không chỉ được điều chỉnh bởi các quy định quốc tế mà còn chịu sự chi phối bởi luật pháp và cơ chế quản lý của từng quốc gia thành viên, bao gồm Việt Nam, nhưng một số quy định chung có thể áp dụng như sau:

5.1. Thời hạn hiệu lực của giấy phép CITES

Theo quy định, giấy phép CITES xuất khẩu thường có thời hạn hiệu lực tối đa là 6 tháng kể từ ngày cấp. Trong khoảng thời gian này, người sở hữu giấy phép cần hoàn tất toàn bộ các thủ tục liên quan đến việc xuất khẩu các mẫu vật được ghi nhận trong giấy phép.

Nếu không thực hiện việc xuất khẩu trong thời gian này, giấy phép sẽ tự động hết hiệu lực. Điều này nhằm đảm bảo rằng các mẫu vật không bị lưu giữ quá lâu, gây ảnh hưởng đến quá trình kiểm soát hoặc bảo tồn.

Trường hợp đặc biệt: Trong một số trường hợp đặc biệt, chẳng hạn như các hoạt động nghiên cứu khoa học, bảo tồn hoặc các mục đích phi thương mại khác, thời hạn hiệu lực của giấy phép có thể được điều chỉnh

5.2. Gia hạn giấy phép

Việc gia hạn giấy phép là một giải pháp cho những tình huống mà người sở hữu không thể hoàn thành việc xuất khẩu trong thời hạn quy định. Tuy nhiên, quy trình này không phải lúc nào cũng được áp dụng dễ dàng mà cần tuân thủ một số nguyên tắc nhất định:

Quy định về gia hạn: Chủ sở hữu giấy phép cần nộp đơn xin gia hạn trước khi giấy phép hết hiệu lực. Đơn xin gia hạn phải kèm theo các tài liệu chứng minh lý do không thể thực hiện xuất khẩu đúng thời hạn. Những lý do này thường phải mang tính hợp lý, chẳng hạn như thay đổi trong lịch trình vận chuyển hoặc phát sinh vấn đề kỹ thuật

Thủ tục gia hạn: Khi nộp đơn xin gia hạn, người nộp cần cung cấp đầy đủ hồ sơ bao gồm:

• Bản sao giấy phép cũ
• Tài liệu chứng minh lý do gia hạn và các giấy tờ liên quan khác (nếu có)

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan quản lý sẽ xem xét và quyết định có cho phép gia hạn hay không. Nếu không đủ điều kiện, người sở hữu có thể phải thực hiện thủ tục xin cấp mới.

5.3. Các lưu ý về việc sử dụng giấy phép

Giới hạn nội dung giấy phép: Giấy phép chỉ có giá trị đối với lô hàng hoặc mẫu vật đã được liệt kê cụ thể trong giấy phép. Bất kỳ sự thay đổi nào về số lượng, loại mẫu vật, hoặc địa điểm vận chuyển đều khiến giấy phép mất hiệu lực.

Hủy bỏ giấy phép: Trong trường hợp giấy phép không được sử dụng hoặc phát hiện có sai phạm liên quan đến quy trình xuất khẩu, cơ quan cấp phép có quyền thu hồi hoặc hủy bỏ giấy phép. Khi đó, mọi hoạt động xuất khẩu liên quan phải dừng lại, và chủ thể có thể đối mặt với các biện pháp xử lý pháp lý.

5.4. Thông báo với cơ quan có thẩm quyền

Người sở hữu giấy phép cần thông báo với cơ quan có thẩm quyền về việc hoàn thành xuất khẩu để đảm bảo giấy phép được thực thi đúng mục đích và đảm bảo việc giám sát chặt chẽ theo các quy định của CITES. Cơ quan quản lý sẽ sử dụng thông tin này để cập nhật dữ liệu và giám sát các hoạt động buôn bán liên quan đến các loài trong danh mục bảo tồn.

6. Tầm quan trọng của giấy phép Cites xuất khẩu 

Giấy phép CITES xuất khẩu đóng vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ các loài động thực vật hoang dã và đảm bảo sự tuân thủ các quy định quốc tế về bảo tồn. Cụ thể, tầm quan trọng của giấy phép CITES xuất khẩu bao gồm:

• Bảo vệ loài nguy cấp: Giấy phép này giúp kiểm soát và giám sát việc buôn bán quốc tế các loài động thực vật hoang dã, ngăn chặn tình trạng khai thác quá mức và đảm bảo sự tồn tại lâu dài của các loài nguy cấp.
• Tuân thủ quy định quốc tế: Giấy phép CITES đảm bảo rằng các hoạt động xuất khẩu tuân thủ các quy định của Công ước CITES, giúp các quốc gia thực hiện cam kết bảo vệ đa dạng sinh học toàn cầu.
• Ngăn ngừa buôn bán trái phép: Việc cấp giấy phép giúp giảm thiểu hoạt động buôn bán động thực vật hoang dã trái phép, một trong những nguyên nhân chính gây suy giảm các loài hoang dã.
• Đảm bảo hợp pháp hóa giao dịch: Giấy phép CITES xác nhận rằng các giao dịch thương mại về động thực vật hoang dã là hợp pháp và minh bạch, bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia.
• Hỗ trợ công tác quản lý và kiểm soát: Giấy phép CITES giúp các cơ quan chức năng dễ dàng theo dõi và kiểm soát các hoạt động xuất khẩu, từ đó cải thiện hiệu quả trong công tác bảo tồn và quản lý các loài hoang dã.

7. Những câu hỏi thường gặp 

Mất bao lâu để xin giấy phép CITES xuất khẩu? 

Trả lời: Thời gian cấp giấy phép CITES có thể dao động từ vài ngày đến vài tuần, tùy vào độ phức tạp của hồ sơ và các yêu cầu thẩm định từ cơ quan chức năng.

Nếu không xin giấy phép CITES xuất khẩu, có bị xử phạt không? 

Trả lời: Việc xuất khẩu các loài thuộc danh mục CITES mà không có giấy phép là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử phạt hành chính hoặc hình sự, tùy theo mức độ vi phạm.

Nếu khi xin giấy phép CITES xuất khẩu bị từ chối, có thể kháng cáo không? 

Trả lời: Trong trường hợp bị từ chối khi xin giấy phép Cites xuất khẩu, người xin phép có thể nộp đơn khiếu nại hoặc bổ sung thông tin, tài liệu cần thiết để xem xét lại hồ sơ.

Việc xin giấy phép CITES xuất khẩu là một bước quan trọng để đảm bảo tuân thủ các quy định quốc tế về bảo vệ động, thực vật hoang dã. Với sự hỗ trợ từ ACC Hà Nội, quy trình xin giấy phép sẽ trở nên rõ ràng và đơn giản hơn, giúp các cá nhân, tổ chức thực hiện giao dịch xuất khẩu hợp pháp và bảo vệ sự đa dạng sinh học toàn cầu. Hãy chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và tuân thủ các bước hướng dẫn để góp phần vào công cuộc bảo tồn các loài động, thực vật có nguy cơ tuyệt chủng.