Phạt kê khai sai thuế thu nhập cá nhân là vấn đề pháp lý quan trọng mà mọi cá nhân nộp thuế cần nắm rõ nhằm đảm bảo tuân thủ đúng quy định và tránh các rủi ro tài chính không mong muốn. Việc kê khai không chính xác có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng về nghĩa vụ thuế. Hiểu rõ các quy định giúp người nộp thuế chủ động điều chỉnh kịp thời. Cùng ACC Hà Nội.

1. Quy định về mức phạt kê khai sai thuế thu nhập cá nhân

Theo quy định hiện hành, hành vi khai sai thuế TNCN được xử lý tùy thuộc vào hậu quả của sai sót. Trường hợp khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc làm tăng số thuế được miễn, giảm, hoàn thì bị phạt 20% số tiền thuế khai thiếu hoặc số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn cao hơn quy định theo Điều 16 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP.

Trường hợp khai sai nhưng không dẫn đến thiếu thuế phải nộp hoặc tăng số thuế được miễn, giảm, hoàn, hành vi có thể bị xử phạt theo Điều 12 Nghị định 125/2020/NĐ-CP đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP, tùy nội dung chỉ tiêu khai sai. Mức phạt có thể từ 500.000 đồng đến 8.000.000 đồng đối với các nhóm hành vi tương ứng.

Đặc biệt, người nộp thuế đã khai bổ sung hồ sơ khai thuế và tự giác nộp đủ số thuế phải nộp trước thời điểm cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra, thanh tra hoặc phát hiện hành vi theo các trường hợp luật định thì không bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế đối với hành vi khai sai theo khoản 3 Điều 9 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP.

2. Các yếu tố ảnh hưởng đến mức phạt kê khai sai thuế thu nhập cá nhân

Mức phạt kê khai sai thuế thu nhập cá nhân trước hết phụ thuộc vào nội dung sai sót và hậu quả đối với nghĩa vụ thuế. Nếu sai sót làm thiếu số thuế phải nộp hoặc làm tăng số thuế được miễn, giảm, hoàn thì áp dụng mức phạt 20% theo Điều 16 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP.

Nếu khai sai nhưng không làm thay đổi số thuế phải nộp, số thuế được miễn, giảm hoặc hoàn thì mức xử phạt được xác định theo Điều 12 của Nghị định này, căn cứ vào loại chỉ tiêu và nội dung khai sai. Bên cạnh tiền phạt, người nộp thuế có thể phải thực hiện biện pháp khắc phục như khai bổ sung, điều chỉnh hồ sơ hoặc số liệu liên quan theo từng trường hợp.

Thời điểm người nộp thuế tự phát hiện và khai bổ sung cũng có ý nghĩa quan trọng. Trường hợp đáp ứng đầy đủ điều kiện tại khoản 3 Điều 9 Nghị định 125/2020/NĐ-CP được sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP thì không bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế đối với hành vi khai sai.

Xem thêm: Hướng dẫn kê khai thuế TNCN từ lãi cho vay chi tiết

3. Cách tính và áp dụng mức phạt theo quy định hiện hành

Việc tính phạt kê khai sai thuế thu nhập cá nhân được xác định dựa trên số thuế khai thiếu hoặc số thuế được miễn, giảm, hoàn cao hơn quy định. Đối với hành vi thuộc khoản 1 Điều 16 Nghị định 125/2020/NĐ-CP đã được sửa đổi, bổ sung, mức phạt là 20% số tiền thuế khai thiếu hoặc số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn cao hơn quy định.

Ví dụ, nếu cá nhân kê khai thiếu 50 triệu đồng tiền thuế TNCN thuộc trường hợp bị xử phạt theo Điều 16 thì tiền phạt là 10 triệu đồng, tương đương 20% × 50 triệu đồng. Ngoài tiền phạt, người nộp thuế còn phải nộp đủ số tiền thuế thiếu và tiền chậm nộp theo quy định về quản lý thuế.

Đối với trường hợp khai sai không làm thiếu thuế, mức phạt được xác định theo Điều 12 Nghị định 125/2020/NĐ-CP đã được sửa đổi, bổ sung, với các khung phạt tùy từng hành vi. Do đó, không áp dụng một mức phạt cố định từ 10% đến 30% hoặc mức trần 50 triệu đồng cho mọi trường hợp kê khai sai thuế TNCN.

Xem thêm: Tiền thưởng doanh số có tính thuế TNCN hay không?

4. Hậu quả pháp lý và biện pháp khắc phục khi kê khai sai thuế thu nhập cá nhân

Khi phát hiện kê khai sai, người nộp thuế cần xác định lại số thuế phải nộp và thực hiện khai bổ sung, nộp đủ số thuế còn thiếu cùng tiền chậm nộp nếu phát sinh. Trường hợp đáp ứng điều kiện tại khoản 3 Điều 9 Nghị định 125/2020/NĐ-CP được sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP, người nộp thuế có thể không bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế đối với hành vi khai sai.

Nếu hành vi khai sai đã thuộc trường hợp bị xử phạt, người nộp thuế phải thực hiện đầy đủ tiền phạt và các biện pháp khắc phục hậu quả theo quyết định xử phạt. Đối với trường hợp khai sai dẫn đến thiếu thuế, khoản 1 Điều 16 Nghị định 125/2020/NĐ-CP quy định việc buộc nộp đủ số tiền thuế thiếu và tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước.

5. Câu hỏi thường gặp

Mức phạt kê khai sai thuế thu nhập cá nhân tối đa là bao nhiêu?

Đối với hành vi khai sai dẫn đến thiếu thuế hoặc làm tăng số thuế được miễn, giảm, hoàn, mức phạt là 20% số tiền thuế khai thiếu hoặc số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn cao hơn quy định theo Điều 16 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP. Các trường hợp khai sai không làm thay đổi nghĩa vụ thuế có khung phạt riêng theo Điều 12 của Nghị định này.

Có được giảm mức phạt kê khai sai thuế thu nhập cá nhân khi tự giác khai bổ sung không?

Trường hợp người nộp thuế tự phát hiện sai sót, khai bổ sung và tự giác nộp đủ số thuế phải nộp trước các thời điểm được quy định tại khoản 3 Điều 9 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP, thì không bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế đối với hành vi khai sai. Vì vậy, không áp dụng cơ chế giảm 20%–50% mức phạt như nội dung nêu trên.

Kê khai sai thuế thu nhập cá nhân có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?

Hành vi khai sai có thể bị xử phạt hành chính nếu thuộc trường hợp vi phạm theo pháp luật về thuế. Trường hợp hành vi có dấu hiệu của tội phạm về thuế thì trách nhiệm hình sự được xem xét theo quy định của Bộ luật Hình sự, căn cứ vào hành vi, số tiền thuế và các điều kiện cấu thành tội phạm cụ thể.

Phạt kê khai sai thuế thu nhập cá nhân có thể gây ra nhiều rủi ro nếu không được xử lý kịp thời. Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ chuyên nghiệp, hãy liên hệ ACC Hà Nội ngay hôm nay để bảo vệ quyền lợi thuế của bạn.