Người làm chứng đóng vai trò then chốt trong việc làm rõ sự thật khách quan tại các vụ việc pháp lý, giúp cơ quan tiến hành tố tụng ra quyết định đúng đắn và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên. Việc hiểu rõ về đối tượng này góp phần nâng cao hiệu quả tham gia tố tụng của công dân. Cùng ACC Hà Nội tìm hiểu chi tiết ngay sau đây.

1. Người làm chứng là gì? Chi tiết

Người làm chứng là cá nhân biết các tình tiết liên quan đến vụ án hoặc vụ việc và được cơ quan có thẩm quyền triệu tập để khai báo. Theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, người làm chứng cung cấp thông tin giúp làm rõ hành vi phạm tội hoặc các tình tiết khác.

Trong Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đối tượng này hỗ trợ tòa án xác định sự thật của tranh chấp dân sự. Luật Tố tụng hành chính 2015 cũng quy định tương tự khi giải quyết khiếu kiện hành chính. Người làm chứng phải khai báo trung thực, khách quan và chịu trách nhiệm về lời khai của mình. Việc xác định người làm chứng dựa trên khả năng nhận thức và trình bày sự việc một cách rõ ràng.

2. Quyền của người làm chứng theo quy định pháp luật

Người làm chứng được pháp luật bảo vệ quyền lợi khi tham gia tố tụng. Theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, họ có quyền yêu cầu cơ quan triệu tập bảo vệ an toàn tính mạng, sức khỏe và tài sản. Trong Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, người làm chứng được quyền đề nghị được bồi thường chi phí đi lại và mất thu nhập.

Luật Tố tụng hành chính 2015 ghi nhận quyền được thông báo trước về thời gian, địa điểm khai báo. Ngoài ra, người làm chứng có quyền từ chối khai báo nếu thông tin liên quan đến bí mật nhà nước hoặc bí mật cá nhân được pháp luật bảo vệ. Các quyền này nhằm đảm bảo người làm chứng yên tâm cung cấp thông tin chính xác.

Xem thêm: Quy định về người làm chứng trong luật công chứng theo luật

3. Nghĩa vụ của người làm chứng

Người làm chứng phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định. Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 yêu cầu họ có mặt đúng thời gian và địa điểm được triệu tập, khai báo trung thực những điều mình biết. Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định nghĩa vụ giữ bí mật nội dung khai báo nếu được yêu cầu.

Luật Tố tụng hành chính 2015 cũng bắt buộc người làm chứng phải chịu trách nhiệm về lời khai sai sự thật. Việc không thực hiện nghĩa vụ có thể dẫn đến xử lý theo quy định pháp luật. Người làm chứng cần chuẩn bị kỹ nội dung khai báo để tránh sai sót ảnh hưởng đến vụ việc.

Xem thêm: Quy định về người chứng kiến trong tố tụng hình sự

4. Trách nhiệm của cơ quan tiến hành tố tụng đối với người làm chứng

Cơ quan tiến hành tố tụng có trách nhiệm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người làm chứng. Theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, cơ quan phải thông báo rõ quyền và nghĩa vụ trước khi lấy lời khai. Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 yêu cầu tòa án tạo điều kiện thuận lợi cho người làm chứng tham gia phiên tòa.

Luật Tố tụng hành chính 2015 quy định trách nhiệm bảo vệ người làm chứng khỏi sự đe dọa hoặc trả thù. Cơ quan còn phải thanh toán chi phí hợp lý phát sinh cho người làm chứng. Việc thực hiện tốt trách nhiệm này giúp thu hút sự hợp tác từ phía người làm chứng và nâng cao chất lượng tố tụng.

5. Câu hỏi thường gặp

Người làm chứng có được bồi thường chi phí không?

Theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và Luật Tố tụng hành chính 2015, người làm chứng được thanh toán chi phí đi lại, ăn ở và mất thu nhập khi tham gia tố tụng. Cơ quan triệu tập có trách nhiệm chi trả các khoản này theo quy định hiện hành để đảm bảo quyền lợi của người làm chứng.

Người làm chứng có thể bị xử lý nếu khai báo sai không?

Nếu người làm chứng cố ý khai báo sai sự thật, họ có thể bị xử lý theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và Luật Tố tụng hành chính 2015. Mức xử lý tùy thuộc vào mức độ vi phạm và hậu quả gây ra cho vụ việc.

Ai không được làm người làm chứng?

Những người mất năng lực hành vi dân sự, người chưa thành niên hoặc người có mối quan hệ thân thiết đặc biệt với bị can, bị cáo có thể bị hạn chế làm người làm chứng theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và Luật Tố tụng hành chính 2015.

Người làm chứng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ công lý và quyền lợi hợp pháp. Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ thủ tục liên quan, hãy liên hệ ACC Hà Nội ngay hôm nay để nhận giải pháp phù hợp và chuyên nghiệp.