Người bị khiếu nại đóng vai trò then chốt trong thủ tục khiếu nại hành chính, giúp xác định trách nhiệm của cá nhân hoặc cơ quan bị tố cáo sai phạm. Việc nắm rõ khái niệm này hỗ trợ người dân thực hiện quyền khiếu nại hiệu quả và bảo vệ lợi ích hợp pháp. Cùng ACC Hà Nội tìm hiểu chi tiết vấn đề này.

1. Người bị khiếu nại là gì?

Theo Luật Khiếu nại 2011, người bị khiếu nại là cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyết định hành chính, hành vi hành chính hoặc quyết định kỷ luật cán bộ, công chức bị khiếu nại.

Khác với người bị tố cáo, người bị khiếu nại không phải là chủ thể bị phản ánh về hành vi vi phạm pháp luật nói chung mà là chủ thể trực tiếp ban hành quyết định hoặc thực hiện hành vi bị cho rằng đã xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khiếu nại.

Việc xác định đúng người bị khiếu nại có ý nghĩa quan trọng trong quá trình giải quyết khiếu nại, bởi đây là chủ thể có trách nhiệm cung cấp thông tin, tài liệu và giải trình về nội dung bị khiếu nại để cơ quan có thẩm quyền xem xét, kết luận.

2. Đặc điểm pháp lý của người bị khiếu nại

Người bị khiếu nại có thể là cá nhân, cơ quan hoặc tổ chức có thẩm quyền ban hành quyết định hành chính, thực hiện hành vi hành chính hoặc ban hành quyết định kỷ luật bị khiếu nại.

Một số đặc điểm pháp lý của người bị khiếu nại gồm:

• Là chủ thể có liên quan trực tiếp đến nội dung khiếu nại;
• Có trách nhiệm giải trình về quyết định, hành vi bị khiếu nại;
• Có quyền cung cấp tài liệu, chứng cứ để bảo vệ tính hợp pháp của quyết định hoặc hành vi của mình;
• Có nghĩa vụ thực hiện quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật.

Trong quá trình giải quyết, cơ quan có thẩm quyền phải xác định đúng người bị khiếu nại để bảo đảm việc xác minh được thực hiện khách quan, tránh nhầm lẫn giữa người bị khiếu nại, người khiếu nại và các chủ thể liên quan.

Ngoài quy định của Luật Khiếu nại 2011, Nghị định 155/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định hướng dẫn thi hành Luật Khiếu nại, trong đó làm rõ một số nội dung liên quan đến quá trình giải quyết khiếu nại, như việc xác định vụ việc phức tạp, xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình xác minh.

Xem thêm: Cách lập mẫu đơn khiếu nại viết tay

3. Quyền và nghĩa vụ của người bị khiếu nại

Theo Luật Khiếu nại 2011, người bị khiếu nại có quyền được biết nội dung khiếu nại liên quan đến quyết định, hành vi của mình; được trình bày ý kiến, cung cấp tài liệu, chứng cứ để bảo vệ tính hợp pháp của quyết định hoặc hành vi bị khiếu nại.

Bên cạnh đó, người bị khiếu nại có các nghĩa vụ như:

• Cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung khiếu nại khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu;
• Phối hợp với cơ quan giải quyết khiếu nại trong quá trình xác minh, làm rõ vụ việc;
• Thực hiện quyết định giải quyết khiếu nại đã có hiệu lực pháp luật.

Trường hợp quyết định hành chính, hành vi hành chính bị xác định là trái pháp luật, người bị khiếu nại có trách nhiệm thực hiện biện pháp khắc phục theo quyết định giải quyết khiếu nại.

Theo Nghị định 155/2026/NĐ-CP, trong quá trình giải quyết nếu phát sinh trở ngại khách quan hoặc sự kiện bất khả kháng ảnh hưởng đến việc xác minh, người có thẩm quyền có thể quyết định tạm đình chỉ giải quyết khiếu nại. Thời gian tạm đình chỉ không được tính vào thời hạn giải quyết khiếu nại.

Xem thêm: Theo quy định gửi đơn khiếu nại đất đai ở đâu?

4. Quy trình giải quyết khiếu nại liên quan đến người bị khiếu nại

Bước 1: Tiếp nhận và thụ lý khiếu nại

Cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận đơn, kiểm tra điều kiện thụ lý và xác định nội dung, chủ thể bị khiếu nại để tiến hành giải quyết theo quy định của Luật Khiếu nại 2011.

Bước 2: Xác minh nội dung khiếu nại

Cơ quan giải quyết khiếu nại tiến hành xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ và yêu cầu người bị khiếu nại giải trình về quyết định hành chính, hành vi hành chính hoặc quyết định kỷ luật bị khiếu nại.

Đối với vụ việc có nhiều nội dung cần xác minh, liên quan đến nhiều cơ quan, nhiều người hoặc có tình tiết phức tạp, việc giải quyết có thể được thực hiện theo các quy định hướng dẫn tại Nghị định 155/2026/NĐ-CP.

Bước 3: Ban hành quyết định giải quyết khiếu nại

Sau khi xem xét nội dung vụ việc, cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định giải quyết khiếu nại, xác định việc khiếu nại đúng, sai hoặc đúng một phần và đưa ra biện pháp xử lý phù hợp.

Bước 4: Thực hiện quyết định giải quyết khiếu nại

Người bị khiếu nại và các chủ thể có liên quan có trách nhiệm thực hiện quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật. Trường hợp không đồng ý với kết quả giải quyết, người có quyền có thể tiếp tục khiếu nại lần hai hoặc khởi kiện vụ án hành chính theo quy định.

5. Câu hỏi thường gặp

Người bị khiếu nại có phải cung cấp tài liệu khi được yêu cầu không?

Trả lời: Có. Người bị khiếu nại có trách nhiệm cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung khiếu nại khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu. Việc phối hợp này giúp quá trình xác minh, giải quyết khiếu nại được thực hiện khách quan và đúng quy định pháp luật.

Người bị khiếu nại có quyền giải trình không?

Trả lời: Có. Người bị khiếu nại có quyền trình bày ý kiến, cung cấp tài liệu, chứng cứ để bảo vệ tính hợp pháp của quyết định hành chính, hành vi hành chính hoặc quyết định kỷ luật bị khiếu nại.

Người bị khiếu nại có phải thực hiện quyết định giải quyết khiếu nại không?

Trả lời: Có. Khi quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật, người bị khiếu nại và các bên liên quan có trách nhiệm thực hiện theo nội dung quyết định. Trường hợp cần xác minh thêm do trở ngại khách quan hoặc sự kiện bất khả kháng, việc giải quyết có thể được xem xét theo quy định của Nghị định 155/2026/NĐ-CP.

Người bị khiếu nại cần được hiểu rõ để đảm bảo quyền lợi hợp pháp trong mọi thủ tục hành chính. Liên hệ ACC Hà Nội để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ giải quyết các vấn đề liên quan.