Người bào chữa có quyền thu thập chứng cứ đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị buộc tội trong quá trình tố tụng hình sự. Việc nắm rõ quyền hạn này giúp người bào chữa thực hiện tốt nhiệm vụ bào chữa, đồng thời đảm bảo tính khách quan của vụ án. Cùng ACC Hà Nội phân tích chi tiết vấn đề này.

1. Người bào chữa có quyền thu thập chứng cứ không? Giải đáp

Theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi 2025, người bào chữa được trao quyền thu thập chứng cứ để phục vụ việc bào chữa. Quyền này cho phép họ chủ động thu thập tài liệu, đồ vật có liên quan đến vụ án. Tuy nhiên, quyền thu thập chứng cứ của người bào chữa không phải là tuyệt đối mà phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật nhằm tránh xâm phạm đến hoạt động điều tra của cơ quan tiến hành tố tụng.

Người bào chữa có quyền thu thập chứng cứ thông qua việc gặp gỡ người bị buộc tội, thu thập thông tin từ nhân chứng hoặc yêu cầu cung cấp tài liệu từ các cơ quan, tổ chức. Trong thực tiễn, nhiều trường hợp người bào chữa đã sử dụng quyền thu thập chứng cứ để đưa ra các chứng cứ gỡ tội hoặc giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho thân chủ.

2. Quyền của người bào chữa theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi 2025

Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi 2025 quy định người bào chữa có nhiều quyền hạn cụ thể, trong đó quyền thu thập chứng cứ là một nội dung quan trọng. Người bào chữa được phép thu thập chứng cứ bằng cách thu thập tài liệu, đồ vật liên quan đến vụ án từ các nguồn hợp pháp.

Ngoài ra, Luật Luật sư 2006, sửa đổi 2012 cũng bổ sung các quy định về quyền của luật sư khi tham gia bào chữa, nhấn mạnh việc luật sư có thể thu thập thông tin cần thiết để thực hiện nhiệm vụ. Các quyền này giúp người bào chữa chủ động hơn trong việc xây dựng luận cứ bào chữa, đồng thời đảm bảo sự cân bằng giữa các bên trong tố tụng.

Xem thêm: Chứng cứ điện tử là gì? Hướng dẫn chi tiết

3. Những điều kiện để người bào chữa thu thập chứng cứ hợp pháp

Để thực hiện quyền thu thập chứng cứ, người bào chữa phải đáp ứng các điều kiện do pháp luật quy định. Trước hết, người bào chữa phải là luật sư hoặc người được cơ quan tiến hành tố tụng chấp nhận tham gia bào chữa theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi 2025.

Người bào chữa cần thông báo cho cơ quan tiến hành tố tụng về hoạt động thu thập chứng cứ trong một số trường hợp nhất định để đảm bảo tính minh bạch. Đồng thời, các chứng cứ thu thập được phải có nguồn gốc rõ ràng, hợp pháp và có giá trị chứng minh.

Xem thêm: Quy định về thu thập chứng cứ trong vụ án hình sự

4. Thực tiễn áp dụng quyền thu thập chứng cứ của người bào chữa

Trong thực tiễn tố tụng hình sự tại Việt Nam, quyền thu thập chứng cứ của người bào chữa đã được áp dụng rộng rãi nhưng vẫn gặp một số thách thức. Nhiều luật sư đã thu thập thành công các tài liệu từ nhân chứng hoặc cơ quan nhà nước để hỗ trợ bào chữa. Tuy nhiên, một số trường hợp việc thu thập chứng cứ bị hạn chế do lo ngại ảnh hưởng đến hoạt động điều tra.

Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi 2025 và Luật Luật sư 2006, sửa đổi 2012 tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho hoạt động này, giúp người bào chữa thực hiện tốt vai trò của mình. Thực tiễn cho thấy khi người bào chữa chủ động thu thập chứng cứ hợp pháp, chất lượng bào chữa được nâng cao, góp phần giảm thiểu oan sai.

5. Câu hỏi thường gặp

Người bào chữa có được thu thập chứng cứ từ nhân chứng không?

Theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi 2025, người bào chữa được phép thu thập thông tin từ nhân chứng thông qua các cuộc gặp gỡ hợp pháp. Tuy nhiên, việc thu thập phải đảm bảo tính tự nguyện của nhân chứng và không được sử dụng biện pháp ép buộc.

Quyền thu thập chứng cứ của người bào chữa bị hạn chế ở những trường hợp nào?

Quyền thu thập chứng cứ của người bào chữa bị hạn chế khi liên quan đến bí mật nhà nước hoặc các vụ án đặc biệt nghiêm trọng theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi 2025. Ngoài ra, người bào chữa không được thu thập chứng cứ bằng cách xâm phạm quyền riêng tư hoặc cản trở hoạt động điều tra.

Người bào chữa cần làm gì để chứng cứ thu thập được được chấp nhận?

Người bào chữa cần đảm bảo chứng cứ có nguồn gốc hợp pháp, được thu thập theo đúng quy trình quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi 2025 và Luật Luật sư 2006, sửa đổi 2012. Chứng cứ phải được trình bày rõ ràng, có tài liệu kèm theo và được cơ quan tiến hành tố tụng xem xét.

Người bào chữa có quyền thu thập chứng cứ là quyền quan trọng giúp bảo vệ công lý. Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ pháp lý chuyên nghiệp, hãy liên hệ ACC Hà Nội ngay hôm nay để được đội ngũ chuyên gia hỗ trợ kịp thời.