Công ty đầu tư là gì? Tìm hiểu chi tiết

Công ty đầu tư là gì? Đây là cách gọi thường được sử dụng để chỉ doanh nghiệp thực hiện hoạt động đầu tư, kinh doanh hoặc góp vốn vào các dự án, doanh nghiệp và lĩnh vực khác. Tuy nhiên, “công ty đầu tư” không phải là một loại hình doanh nghiệp riêng theo pháp luật doanh nghiệp; doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này vẫn được tổ chức dưới các loại hình như công ty TNHH, công ty cổ phần hoặc công ty hợp danh. Vậy công ty đầu tư có những đặc điểm gì, được tổ chức theo những loại hình nào và cần đáp ứng điều kiện gì khi thành lập? ACC Hà Nội sẽ giải đáp chi tiết trong nội dung dưới đây.

Bố cục bài viết

1. Công ty đầu tư là gì?

Công ty đầu tư là cách gọi phổ biến đối với doanh nghiệp thực hiện hoạt động đầu tư, góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp hoặc đầu tư vào các tài sản, dự án và lĩnh vực kinh doanh nhằm mục tiêu sinh lợi. Tuy nhiên, “công ty đầu tư” không phải là một loại hình doanh nghiệp độc lập theo pháp luật về doanh nghiệp. Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đầu tư vẫn phải được tổ chức dưới một loại hình phù hợp như công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần hoặc công ty hợp danh.

Tùy theo lĩnh vực hoạt động, công ty đầu tư có thể sử dụng nguồn vốn của mình để thực hiện các hoạt động như góp vốn vào doanh nghiệp khác, mua cổ phần, thực hiện dự án đầu tư hoặc đầu tư vào các lĩnh vực kinh doanh phù hợp với ngành, nghề đã đăng ký.

Một số công ty có thể hoạt động chuyên sâu trong lĩnh vực tài chính, chứng khoán, bất động sản hoặc quản lý vốn. Trường hợp hoạt động thuộc ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, doanh nghiệp phải đáp ứng thêm các điều kiện và thực hiện thủ tục chuyên ngành tương ứng.

Do đó, khi tìm hiểu công ty đầu tư là gì, cần phân biệt giữa doanh nghiệp thông thường có hoạt động đầu tư và các tổ chức đầu tư chuyên ngành như công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ hoặc công ty đầu tư chứng khoán.

>>> Tham khảo thêm: Biểu mẫu quyết định đầu tư của doanh nghiệp

2. Đặc điểm của công ty đầu tư

Công ty đầu tư có thể có những đặc điểm cơ bản sau:

Hoạt động đầu tư là một trong những hoạt động kinh doanh chủ yếu: Doanh nghiệp có thể sử dụng vốn để góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp, đầu tư dự án hoặc thực hiện các hoạt động đầu tư khác theo quy định pháp luật.
Được tổ chức theo loại hình doanh nghiệp phù hợp: Công ty đầu tư không phải một loại hình doanh nghiệp riêng. Tùy nhu cầu và cơ cấu sở hữu, doanh nghiệp có thể lựa chọn công ty TNHH, công ty cổ phần hoặc công ty hợp danh.
Có quyền chủ động trong việc sử dụng vốn: Doanh nghiệp quyết định phương án đầu tư, phạm vi đầu tư và phương thức phân bổ vốn trên cơ sở ngành, nghề kinh doanh, mục tiêu hoạt động và quy định pháp luật có liên quan.
Có thể đầu tư vào nhiều lĩnh vực: Tùy phạm vi hoạt động, doanh nghiệp có thể đầu tư vào sản xuất, kinh doanh, bất động sản, công nghệ, thương mại hoặc góp vốn, mua cổ phần tại doanh nghiệp khác.
Phải tuân thủ điều kiện đầu tư đối với ngành, nghề có điều kiện: Nếu hoạt động đầu tư liên quan đến ngành, nghề kinh doanh có điều kiện hoặc lĩnh vực chịu sự quản lý chuyên ngành thì doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện tương ứng.
Có thể có nhà đầu tư trong nước hoặc nước ngoài: Trường hợp có nhà đầu tư nước ngoài, việc góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp hoặc thành lập tổ chức kinh tế phải tuân thủ thêm quy định của pháp luật về đầu tư trong những trường hợp thuộc diện phải thực hiện thủ tục.

Như vậy, đặc điểm của công ty đầu tư không nằm ở một loại hình doanh nghiệp riêng mà chủ yếu được xác định bởi hoạt động đầu tư, lĩnh vực kinh doanh và phương thức sử dụng vốn của doanh nghiệp.

Xem thêm tại đây: Công ty không thành lập công đoàn có được không?

3. Hồ sơ thành lập công ty đầu tư cần những gì?

Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hồ sơ đăng ký doanh nghiệp được thực hiện tương ứng với từng loại hình như công ty TNHH, công ty cổ phần hoặc công ty hợp danh.

3.1. Hồ sơ thành lập công ty TNHH

Thông thường gồm:

Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp;
Điều lệ công ty;
Danh sách thành viên đối với công ty TNHH hai thành viên trở lên;
Giấy tờ pháp lý của chủ sở hữu, thành viên và người đại diện theo pháp luật theo trường hợp cụ thể;
Giấy tờ pháp lý của tổ chức và giấy tờ liên quan đến người đại diện theo ủy quyền nếu thành viên hoặc chủ sở hữu là tổ chức;
Giấy tờ khác theo trường hợp đăng ký cụ thể.

Đối với công ty TNHH một thành viên, hồ sơ không bao gồm danh sách thành viên.

3.2. Hồ sơ thành lập công ty cổ phần

Hồ sơ cơ bản gồm:

Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp;
Điều lệ công ty;
Danh sách cổ đông sáng lập;
Danh sách cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài, nếu thuộc trường hợp phải kê khai;
Giấy tờ pháp lý của cổ đông sáng lập, cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài và người đại diện theo pháp luật theo quy định;
Giấy tờ pháp lý của tổ chức và giấy tờ liên quan đến người đại diện theo ủy quyền nếu cổ đông là tổ chức;
Các tài liệu khác theo từng trường hợp cụ thể.

3.3. Trường hợp công ty đầu tư hoạt động trong lĩnh vực đặc thù

Nếu doanh nghiệp thuộc trường hợp công ty đầu tư chứng khoán, công ty chứng khoán hoặc công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán, hồ sơ đăng ký doanh nghiệp phải thực hiện theo quy định chuyên ngành. Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định các trường hợp này phải kèm bản sao giấy phép thành lập và hoạt động hoặc văn bản chấp thuận của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước theo quy định của pháp luật về chứng khoán.

4. Thủ tục thành lập công ty đầu tư

Do “công ty đầu tư” không phải là một loại hình doanh nghiệp riêng, thủ tục thành lập sẽ được thực hiện theo loại hình doanh nghiệp mà nhà đầu tư lựa chọn, chẳng hạn công ty TNHH hoặc công ty cổ phần. Hồ sơ, trình tự đăng ký doanh nghiệp được thực hiện theo Luật Doanh nghiệp và Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp.

Bước 1: Lựa chọn loại hình và xác định ngành, nghề kinh doanh

Nhà đầu tư cần xác định loại hình doanh nghiệp phù hợp với cơ cấu thành viên, cổ đông và định hướng hoạt động. Đồng thời, doanh nghiệp cần lựa chọn ngành, nghề kinh doanh phù hợp với hoạt động đầu tư dự kiến thực hiện.

Theo quy định hiện hành, khi đăng ký thành lập doanh nghiệp, ngành, nghề kinh doanh được lựa chọn theo ngành kinh tế cấp bốn trong Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam.

Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ thành lập công ty

Hồ sơ được chuẩn bị tương ứng với loại hình doanh nghiệp. Đối với công ty TNHH hoặc công ty cổ phần, hồ sơ cơ bản gồm giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp, điều lệ công ty và các giấy tờ liên quan đến thành viên, chủ sở hữu hoặc cổ đông theo từng trường hợp.

Trường hợp có nhà đầu tư nước ngoài hoặc doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đầu tư có điều kiện, hồ sơ có thể phải bổ sung tài liệu theo quy định của pháp luật chuyên ngành.

Bước 3: Nộp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp

Người thành lập doanh nghiệp nộp hồ sơ tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh theo quy định. Hồ sơ có thể được thực hiện qua mạng thông tin điện tử theo quy trình đăng ký doanh nghiệp hiện hành.

Bước 4: Nhận Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Nếu hồ sơ đáp ứng điều kiện theo quy định, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh thực hiện cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ, cơ quan đăng ký kinh doanh thông báo để doanh nghiệp sửa đổi, bổ sung theo quy định.

Bước 5: Thực hiện các thủ tục sau thành lập

Sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, công ty thực hiện các thủ tục cần thiết để đưa doanh nghiệp vào hoạt động và đáp ứng các yêu cầu pháp luật có liên quan đến ngành, nghề kinh doanh đã đăng ký.

5. Điều kiện thành lập công ty đầu tư theo quy định

Đối với công ty đầu tư thông thường, pháp luật không quy định một mức vốn tối thiểu chung chỉ vì doanh nghiệp có hoạt động đầu tư. Điều kiện thành lập được xác định theo loại hình doanh nghiệp, ngành, nghề kinh doanh và lĩnh vực đầu tư cụ thể.

Trường hợp doanh nghiệp dự kiến thành lập công ty đầu tư chứng khoán, đây là loại hình hoạt động đặc thù và phải đáp ứng các điều kiện theo pháp luật chứng khoán. Theo Luật Chứng khoán, công ty đầu tư chứng khoán là quỹ đầu tư chứng khoán được tổ chức dưới hình thức công ty cổ phần và phải được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp Giấy phép thành lập và hoạt động trước khi thực hiện đăng ký doanh nghiệp.

Một số điều kiện đáng chú ý đối với công ty đầu tư chứng khoán gồm:

Vốn tối thiểu: Công ty phải có vốn tối thiểu 50 tỷ đồng.
Điều kiện về nhân sự: Trường hợp công ty đầu tư chứng khoán tự quản lý vốn đầu tư, Tổng giám đốc (Giám đốc) và nhân viên làm việc tại bộ phận nghiệp vụ phải có chứng chỉ hành nghề chứng khoán theo quy định.
Điều kiện về quản lý và lưu ký tài sản: Đối với công ty đầu tư chứng khoán đại chúng, tài sản phải được lưu ký tại một ngân hàng giám sát; đồng thời công ty phải tuân thủ các quy định về hạn chế đầu tư, định giá tài sản, chế độ báo cáo và nghĩa vụ của công ty đại chúng.
Giấy phép chuyên ngành: Công ty đầu tư chứng khoán phải được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp Giấy phép thành lập và hoạt động trước khi đăng ký doanh nghiệp.

Ngoài ra, điều kiện cụ thể còn phụ thuộc vào việc thành lập công ty đầu tư chứng khoán riêng lẻ hay công ty đầu tư chứng khoán đại chúng. Các điều kiện về vốn, trụ sở, nhân sự, cổ đông và quản lý vốn được quy định chi tiết trong pháp luật chứng khoán và văn bản hướng dẫn.

6. Công ty đầu tư có những loại hình nào?

Công ty đầu tư không phải là một loại hình doanh nghiệp độc lập mà là cách gọi đối với doanh nghiệp có hoạt động đầu tư. Vì vậy, khi thành lập công ty đầu tư, chủ sở hữu hoặc nhà đầu tư vẫn phải lựa chọn một loại hình doanh nghiệp phù hợp với cơ cấu vốn và mục tiêu hoạt động.

Một số hình thức phổ biến gồm:

Công ty TNHH hoạt động trong lĩnh vực đầu tư: Công ty TNHH có thể thực hiện các hoạt động đầu tư, góp vốn, mua cổ phần hoặc mua phần vốn góp tại doanh nghiệp khác nếu phù hợp với quy định pháp luật và ngành, nghề kinh doanh đã đăng ký. Loại hình này phù hợp với nhà đầu tư muốn giới hạn trách nhiệm trong phạm vi phần vốn góp và duy trì cơ cấu thành viên tương đối ổn định.
Công ty cổ phần hoạt động trong lĩnh vực đầu tư: Công ty cổ phần có thể huy động vốn từ nhiều cổ đông và thực hiện các hoạt động đầu tư theo phạm vi được pháp luật cho phép. Đây thường là lựa chọn phù hợp khi doanh nghiệp có nhu cầu huy động thêm vốn hoặc mở rộng quy mô đầu tư.
Công ty đầu tư chứng khoán: Công ty đầu tư chứng khoán là mô hình đặc thù được pháp luật chứng khoán quy định, được tổ chức dưới hình thức công ty cổ phần để đầu tư chứng khoán. Hoạt động của loại hình này chịu sự quản lý chuyên ngành và phải đáp ứng các điều kiện, thủ tục cấp phép theo pháp luật về chứng khoán. Do đó, không nên đồng nhất công ty đầu tư thông thường với công ty đầu tư chứng khoán.
Doanh nghiệp đầu tư bất động sản: Doanh nghiệp có thể lựa chọn công ty TNHH hoặc công ty cổ phần để thực hiện hoạt động kinh doanh, đầu tư bất động sản. Tuy nhiên, tùy từng hoạt động cụ thể, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện kinh doanh bất động sản theo pháp luật chuyên ngành.
Doanh nghiệp đầu tư vào startup, doanh nghiệp khác: Doanh nghiệp cũng có thể sử dụng nguồn vốn của mình để góp vốn, mua cổ phần hoặc mua phần vốn góp tại doanh nghiệp khác. Trường hợp có nhà đầu tư nước ngoài tham gia thì cần xem xét thêm các điều kiện và thủ tục theo pháp luật về đầu tư.

7. Câu hỏi thường gặp.

Nên thành lập công ty đầu tư dưới hình thức doanh nghiệp nào?

Không có một loại hình duy nhất bắt buộc đối với doanh nghiệp có hoạt động đầu tư. Việc lựa chọn công ty TNHH hay công ty cổ phần phụ thuộc vào số lượng thành viên, cơ cấu vốn, nhu cầu huy động vốn và định hướng hoạt động của doanh nghiệp.

Công ty đầu tư có phải là một loại hình doanh nghiệp không?

Không. “Công ty đầu tư” không phải là một loại hình doanh nghiệp độc lập. Đây là cách gọi doanh nghiệp thực hiện hoạt động đầu tư. Doanh nghiệp vẫn phải được tổ chức theo một loại hình được pháp luật công nhận, chẳng hạn công ty TNHH hoặc công ty cổ phần.

Công ty đầu tư có cần vốn pháp định không?

Không phải mọi công ty đầu tư đều phải có vốn pháp định. Điều kiện về vốn phụ thuộc vào ngành, nghề và lĩnh vực hoạt động cụ thể. Nếu doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh có điều kiện thì phải đáp ứng mức vốn hoặc các điều kiện tương ứng nếu pháp luật chuyên ngành quy định.

Công ty đầu tư có được góp vốn vào công ty khác không?

Có, doanh nghiệp có thể góp vốn, mua cổ phần hoặc mua phần vốn góp tại doanh nghiệp khác nếu hoạt động này phù hợp với quy định pháp luật. Trường hợp thuộc lĩnh vực đầu tư có điều kiện hoặc có yếu tố nước ngoài thì cần xem xét thêm các điều kiện và thủ tục liên quan.

Công ty đầu tư có cần xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư không?

Không phải mọi công ty đầu tư đều phải có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Việc có phải thực hiện thủ tục đầu tư hay không phụ thuộc vào dự án, nhà đầu tư, nguồn vốn và trường hợp cụ thể theo pháp luật về đầu tư. Do đó, cần phân biệt đăng ký thành lập doanh nghiệp với thủ tục đăng ký đầu tư.

Công ty đầu tư chứng khoán có giống công ty đầu tư thông thường không?

Không. Công ty đầu tư chứng khoán là mô hình hoạt động đặc thù trong lĩnh vực chứng khoán, được tổ chức dưới hình thức công ty cổ phần và chịu sự điều chỉnh của pháp luật chứng khoán. Do đó, doanh nghiệp muốn hoạt động theo mô hình này phải đáp ứng các điều kiện và thủ tục chuyên ngành tương ứng.

Có thể thành lập công ty đầu tư với vốn điều lệ bao nhiêu?

Pháp luật không quy định một mức vốn điều lệ chung cho mọi công ty có hoạt động đầu tư. Mức vốn phụ thuộc vào loại hình doanh nghiệp, ngành nghề và lĩnh vực mà doanh nghiệp dự kiến kinh doanh. Với ngành nghề kinh doanh có điều kiện, doanh nghiệp cần kiểm tra yêu cầu về vốn theo quy định chuyên ngành.

Qua bài viết, ACC Hà Nội hy vọng đã giúp bạn hiểu rõ hơn về công ty đầu tư là gì, đặc điểm, hồ sơ và các vấn đề pháp lý liên quan đến hoạt động đầu tư. Nếu bạn đang có nhu cầu thành lập công ty đầu tư hoặc cần tư vấn về điều kiện, thủ tục và hồ sơ, hãy liên hệ ACC Hà Nội để được hỗ trợ chi tiết và phù hợp với trường hợp thực tế.