Di chúc không có công chứng có hiệu lực không là vấn đề được nhiều người quan tâm khi chuẩn bị di chúc để phân chia tài sản. Việc nắm rõ quy định pháp luật giúp tránh tranh chấp sau này và đảm bảo ý nguyện của người để lại di sản được thực hiện. Thủ tục công chứng tuy không bắt buộc trong mọi trường hợp nhưng mang lại giá trị pháp lý vững chắc hơn. Cùng ACC Hà Nội tìm hiểu chi tiết.

1. Di chúc không có công chứng có hiệu lực không?

Di chúc không có công chứng có hiệu lực không còn phụ thuộc vào việc di chúc có đáp ứng các điều kiện để được công nhận là hợp pháp hay không. Theo Bộ luật Dân sự 2015, di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực vẫn có thể có hiệu lực nếu được lập đúng quy định.

Người lập di chúc phải minh mẫn, sáng suốt, tự nguyện; nội dung không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội và hình thức phải phù hợp với quy định. Vì vậy, công chứng không phải điều kiện bắt buộc đối với mọi di chúc nhưng có thể giúp hạn chế tranh chấp về sau.

2. Điều kiện để di chúc có hiệu lực theo Bộ luật Dân sự 2015

Theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc hợp pháp phải đáp ứng điều kiện về người lập, nội dung và hình thức. Người lập di chúc phải minh mẫn, sáng suốt trong khi lập, không bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép; nội dung không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

Đối với di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực, hình thức lập phải đáp ứng các yêu cầu tương ứng tại Điều 633, 634 và 635 Bộ luật Dân sự 2015. Riêng di chúc miệng chỉ được lập trong trường hợp tính mạng bị cái chết đe dọa và phải tuân thủ chặt chẽ điều kiện về người làm chứng, ghi chép và công chứng, chứng thực theo luật định.

Xem thêm: Quy định về thẩm quyền chứng thực di chúc

3. Các hình thức di chúc hợp pháp không cần công chứng

Pháp luật cho phép một số loại di chúc bằng văn bản không cần công chứng, chứng thực. Chẳng hạn, di chúc bằng văn bản không có người làm chứng phải do người lập di chúc tự viết và ký; di chúc bằng văn bản có người làm chứng phải có ít nhất hai người làm chứng và đáp ứng các điều kiện luật định.

Di chúc miệng cũng là một hình thức đặc biệt nhưng chỉ được áp dụng khi người lập di chúc đang trong tình trạng bị cái chết đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản. Do có yêu cầu nghiêm ngặt về điều kiện và thủ tục, người lập di chúc nên ưu tiên hình thức văn bản để hạn chế tranh chấp.

Xem thêm: Ai có quyền lập di chúc? Giải đáp

4. Rủi ro khi lập di chúc không có công chứng

Di chúc không có công chứng không đương nhiên vô hiệu, nhưng có thể khó chứng minh tính xác thực khi phát sinh tranh chấp. Những vấn đề thường được xem xét gồm chữ ký, chữ viết, năng lực và sự tự nguyện của người lập cũng như điều kiện của người làm chứng nếu có.

Để hạn chế rủi ro, người lập di chúc nên ghi rõ thông tin về tài sản, người thừa kế và ngày lập di chúc, đồng thời bảo quản bản gốc cẩn thận. Công chứng hoặc chứng thực không phải lúc nào cũng bắt buộc nhưng có thể tạo thêm cơ sở để chứng minh tính hợp pháp của di chúc.

5. Câu hỏi thường gặp

Di chúc viết tay có hiệu lực không cần công chứng không?

Di chúc viết tay có thể có hiệu lực mà không cần công chứng nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo Bộ luật Dân sự 2015. Trường hợp di chúc bằng văn bản không có người làm chứng, người lập phải tự viết và ký vào bản di chúc theo quy định.

Di chúc miệng có giá trị pháp lý bao lâu?

Di chúc miệng chỉ được lập khi tính mạng người lập bị cái chết đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản. Theo khoản 5 Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015, trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày người lập di chúc thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng phải ghi chép lại và cùng ký tên; văn bản này phải được công chứng hoặc chứng thực trong thời hạn luật định. Ngoài ra, nếu sau 03 tháng kể từ thời điểm lập di chúc mà người lập vẫn còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc miệng mặc nhiên bị hủy bỏ.

Ai có quyền yêu cầu công nhận di chúc không công chứng?

Người thừa kế, người được chỉ định trong di chúc hoặc người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xem xét tính hợp pháp của di chúc khi phát sinh tranh chấp. Tòa án sẽ căn cứ vào chứng cứ và các điều kiện luật định để xác định di chúc có hợp pháp hay không.

Di chúc không có công chứng có hiệu lực không phụ thuộc vào việc tuân thủ đúng các quy định của Bộ luật Dân sự 2015. Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ lập di chúc an toàn, hãy liên hệ ACC Hà Nội ngay hôm nay để bảo vệ quyền lợi của bạn và gia đình.