Tội cố ý gây thương tích là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, xâm phạm trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng của con người, đồng thời gây bất ổn cho trật tự xã hội. Việc nắm rõ các quy định pháp luật giúp cá nhân và cơ quan chức năng xử lý đúng đắn, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nạn nhân. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định liên quan cùng ACC Hà Nội.

1. Tội cố ý gây thương tích theo quy định Bộ luật Hình sự

Theo Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2025, tội cố ý gây thương tích được quy định tại Điều 134. Đây là tội phạm được thực hiện khi người phạm tội có hành vi cố ý tác động vào cơ thể người khác gây ra thương tích hoặc tổn hại sức khỏe.

Hành vi này phải xuất phát từ ý thức chủ quan của người thực hiện, thể hiện qua việc nhận thức rõ hậu quả nhưng vẫn cố tình thực hiện. Mức độ thương tích được xác định thông qua tỷ lệ tổn thương cơ thể theo quy định của pháp luật y tế.

Tội cố ý gây thương tích khác với các tội phạm vô ý ở yếu tố cố tình, đòi hỏi cơ quan điều tra phải chứng minh được ý chí chủ quan của bị can. Việc phân định rõ ràng giúp áp dụng đúng khung hình phạt và đảm bảo công bằng trong xét xử.

2. Các yếu tố cấu thành tội cố ý gây thương tích

Tội cố ý gây thương tích gồm bốn yếu tố cơ bản là khách thể, khách quan, chủ thể và chủ quan. Khách thể là quyền được bảo vệ về sức khỏe của công dân theo Hiến pháp và pháp luật. Yếu tố khách quan thể hiện qua hành vi tác động vật lý như đánh đập, dùng hung khí hoặc các phương tiện khác gây tổn thương.

Chủ thể là người có năng lực trách nhiệm hình sự, từ đủ 14 tuổi trở lên đối với trường hợp gây thương tích nặng. Yếu tố chủ quan đòi hỏi lỗi cố ý, tức người phạm tội nhận thức được hành vi và mong muốn hoặc chấp nhận hậu quả xảy ra.

Ngoài ra, cần xác định tỷ lệ thương tích từ 11% trở lên mới đủ yếu tố cấu thành tội theo quy định. Các tình tiết tăng nặng như dùng hung khí nguy hiểm, gây thương tích cho người đang thi hành công vụ hoặc phạm tội có tổ chức sẽ làm tăng mức độ nghiêm trọng của hành vi.

Xem thêm: Hung khí nguy hiểm là gì? Giải đáp

3. Mức hình phạt đối với tội cố ý gây thương tích

Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2025 quy định khung hình phạt linh hoạt tùy theo mức độ thương tích và tình tiết vụ việc. Khung cơ bản áp dụng khi tỷ lệ thương tích từ 11% đến 30% là phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

Khung tăng nặng thứ nhất áp dụng khi tỷ lệ thương tích từ 31% đến 60% hoặc có tình tiết tăng nặng, mức phạt tù từ 2 năm đến 6 năm. Khung thứ hai dành cho trường hợp gây thương tích từ 61% trở lên hoặc dẫn đến chết người, mức phạt tù từ 5 năm đến 10 năm. Trường hợp đặc biệt nghiêm trọng như gây thương tích dẫn đến chết nhiều người hoặc có tổ chức, mức phạt có thể lên đến 20 năm tù hoặc tù chung thân.

Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền, cấm hành nghề hoặc quản chế sau khi chấp hành xong án tù. Việc áp dụng đúng khung hình phạt đòi hỏi đánh giá toàn diện chứng cứ và tình tiết giảm nhẹ như ăn năn hối cải hoặc bồi thường thiệt hại.

Xem thêm: Sự khác nhau giữa giết người chưa đạt và cố ý gây thương tích

4. Một số lưu ý khi xử lý vụ việc liên quan đến tội cố ý gây thương tích

Khi tiếp nhận tố giác về tội cố ý gây thương tích, cơ quan công an cần thu thập ngay biên bản hiện trường, lời khai nhân chứng và kết luận giám định thương tích. Nạn nhân có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại về chi phí y tế, thu nhập bị mất và tổn thất tinh thần theo quy định dân sự. Người bị hại cần lưu ý thời hiệu tố cáo là 5 năm kể từ ngày hành vi phạm tội kết thúc.

Trong quá trình điều tra, bị can có quyền thuê luật sư bào chữa và được hưởng các quyền lợi tố tụng theo luật định. Cơ quan tiến hành tố tụng phải đảm bảo nguyên tắc suy đoán vô tội và thu thập chứng cứ khách quan để tránh oan sai. Việc hòa giải tại cộng đồng chỉ áp dụng với trường hợp thương tích nhẹ và hai bên tự nguyện, không ảnh hưởng đến việc truy cứu trách nhiệm hình sự khi đủ yếu tố cấu thành tội.

5. Câu hỏi thường gặp

Tội cố ý gây thương tích khác tội cố ý gây thương tích dẫn đến chết người như thế nào?

Trả lời: Tội cố ý gây thương tích theo Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2025 tập trung vào việc gây tổn hại sức khỏe với tỷ lệ thương tích cụ thể. Khi hành vi dẫn đến chết người, tùy trường hợp có thể chuyển sang khung hình phạt cao hơn hoặc xem xét tội danh khác nếu có yếu tố giết người.

Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tội cố ý gây thương tích là bao lâu?

Trả lời: Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tội cố ý gây thương tích là 5 năm kể từ ngày hành vi phạm tội kết thúc. Nếu trong thời hạn này người phạm tội có hành vi trốn tránh hoặc phạm tội mới thì thời hiệu được tính lại.

Nạn nhân có được bồi thường thiệt hại khi bị cố ý gây thương tích không?

Trả lời: Nạn nhân hoàn toàn có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại bao gồm chi phí điều trị, thu nhập bị mất và tổn thất tinh thần. Tòa án sẽ xem xét mức bồi thường dựa trên chứng cứ thực tế và khả năng tài chính của người phạm tội.

Tội cố ý gây thương tích cần được nhận diện và xử lý nghiêm minh để răn đe hành vi vi phạm pháp luật. Hiểu rõ quy định giúp mọi người chủ động bảo vệ quyền lợi của mình. Nếu cần tư vấn chi tiết về vụ việc cụ thể, hãy liên hệ ACC Hà Nội để được hỗ trợ kịp thời và chuyên nghiệp.