Thuế thu nhập cá nhân tạm tính là nghĩa vụ tài chính mà người nộp thuế phải thực hiện trong năm, nhằm đảm bảo ngân sách nhà nước được thu kịp thời và giảm áp lực tài chính vào cuối năm quyết toán. Việc nắm vững quy trình kê khai không chỉ giúp cá nhân tuân thủ đúng pháp luật mà còn tránh được các rủi ro về phạt vi phạm hành chính. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết và cập nhật nhất theo quy định mới, cùng ACC Hà Nội đồng hành giải quyết mọi vướng mắc của bạn.

1. Hướng dẫn kê khai thuế thu nhập cá nhân tạm tính

Theo quy định tại Luật Quản lý thuế 2025, việc kê khai thuế thu nhập cá nhân tạm tính được thực hiện theo quý đối với cá nhân kinh doanh và theo tháng/quý đối với tổ chức, cá nhân trả thu nhập. Để thực hiện đúng quy trình, người nộp thuế cần tuân thủ các bước cơ bản sau:

• Bước 1: Xác định đối tượng và trách nhiệm kê khai. Cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công thuộc diện phải khấu trừ thuế tại nguồn thì tổ chức trả thu nhập có trách nhiệm kê khai và nộp thay. Đối với cá nhân kinh doanh, việc kê khai được thực hiện trực tiếp tại cơ quan thuế quản lý. Căn cứ vào Nghị định 253/2026/NĐ-CP, trách nhiệm kê khai được phân định rõ ràng giữa bên trả thu nhập và cá nhân tự khai, tự nộp.
• Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ kê khai đầy đủ. Hồ sơ khai thuế thu nhập cá nhân tạm tính bao gồm: Tờ khai thuế thu nhập cá nhân theo mẫu; Bảng xác định số thuế phải nộp tạm tính của từng quý; Chứng từ khấu trừ thuế (nếu có) và các tài liệu liên quan khác chứng minh căn cứ tính thuế. Hồ sơ cần được lập thành hai bản, một bản gửi cơ quan thuế và một bản lưu tại đơn vị.
• Bước 3: Nộp hồ sơ và thực hiện nghĩa vụ nộp tiền. Người nộp thuế nộp hồ sơ khai thuế tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp hoặc qua cổng giao dịch điện tử của Tổng cục Thuế. Thời hạn nộp hồ sơ chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu quý tiếp theo liền kề. Song song với việc nộp hồ sơ, số tiền thuế phải nộp cũng cần được chuyển vào ngân sách nhà nước trong cùng thời hạn.

2. Căn cứ pháp lý và các quy định mới nhất

Việc kê khai thuế thu nhập cá nhân tạm tính hiện nay được điều chỉnh bởi ba văn bản pháp luật quan trọng. Luật Quản lý thuế 2025 là văn bản gốc, quy định những nguyên tắc chung nhất về quản lý thuế, bao gồm cả việc khai thuế, nộp thuế và ấn định thuế.

Nghị định 253/2026/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế, trong đó có các quy định cụ thể về hồ sơ khai thuế, thời hạn nộp hồ sơ và thẩm quyền tiếp nhận. Thông tư 87/2026/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành quy định chi tiết về mẫu biểu, tờ khai và phương pháp kê khai.

Điểm mới đáng chú ý trong các văn bản này là việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong kê khai thuế, theo đó, người nộp thuế có thể thực hiện toàn bộ quy trình qua mạng, giảm thiểu thời gian và chi phí đi lại. Ngoài ra, mức xử phạt đối với hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế cũng được quy định rõ ràng hơn, tạo tính răn đe cao hơn.

Xem thêm: Nộp thuế thu nhập cá nhân qua ngân hàng như thế nào?

3. Đối tượng phải kê khai và miễn trừ

Không phải mọi cá nhân có thu nhập đều phải kê khai thuế thu nhập cá nhân tạm tính. Theo quy định, các đối tượng sau đây thuộc diện phải kê khai: cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công; cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 100 triệu đồng/năm; tổ chức, cá nhân trả thu nhập có trách nhiệm khấu trừ thuế. Tuy nhiên, cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công nhưng được người sử dụng lao động khấu trừ đầy đủ và không có yêu cầu quyết toán riêng thì không cần kê khai tạm tính.

Các trường hợp được miễn trừ bao gồm: cá nhân có số thuế phải nộp tạm tính của từng quý dưới mức tối thiểu theo quy định; cá nhân thuộc diện được giảm thuế do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ theo quy định của pháp luật. Việc xác định chính xác đối tượng sẽ giúp người nộp thuế tránh được các rủi ro pháp lý không đáng có.

Xem thêm: Cách lập giấy nộp tiền thuế TNCN hiện nay

4. Thời hạn nộp hồ sơ và nộp tiền thuế

Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế thu nhập cá nhân tạm tính được quy định cụ thể tại Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Theo đó, thời hạn nộp hồ sơ khai thuế theo quý chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu quý tiếp theo liền kề với quý phát sinh nghĩa vụ thuế. Ví dụ, quý 1 kết thúc vào ngày 31/3, thì hạn nộp hồ sơ là ngày 30/4. Đối với trường hợp kê khai theo tháng, thời hạn là ngày thứ 20 của tháng tiếp theo.

Thời hạn nộp tiền thuế được quy định thống nhất với thời hạn nộp hồ sơ khai thuế. Trong trường hợp người nộp thuế nộp hồ sơ qua mạng, thời điểm xác định ngày nộp hồ sơ là ngày hệ thống tiếp nhận thành công. Việc chậm nộp sẽ bị tính tiền chậm nộp theo mức 0,03%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp, theo quy định tại Điều 18 Nghị định 253/2026/NĐ-CP.

5. Câu hỏi thường gặp

Cá nhân kinh doanh có bắt buộc phải kê khai thuế thu nhập cá nhân tạm tính theo quý không?

Có. Theo quy định tại Luật Quản lý thuế 2025 và Nghị định 253/2026/NĐ-CP, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 100 triệu đồng/năm phải thực hiện kê khai thuế thu nhập cá nhân tạm tính theo quý. Việc kê khai được thực hiện tại cơ quan thuế nơi cá nhân đăng ký kinh doanh hoặc nơi phát sinh hoạt động kinh doanh. Trường hợp cá nhân kinh doanh theo hình thức cộng tác viên, đại lý bán đúng giá hưởng hoa hồng thì tổ chức chi trả có trách nhiệm khấu trừ và kê khai thay.

Nếu quên nộp hồ sơ khai thuế tạm tính đúng hạn thì bị xử lý như thế nào?

Theo quy định tại Nghị định 253/2026/NĐ-CP, hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính. Mức phạt cụ thể phụ thuộc vào thời gian chậm nộp: từ 1 đến 5 ngày phạt cảnh cáo; từ 1 đến 30 ngày phạt tiền từ 2 đến 5 triệu đồng; trên 60 ngày phạt tiền từ 15 đến 25 triệu đồng.

Ngoài ra, người nộp thuế còn phải nộp đủ số tiền thuế và tiền chậm nộp phát sinh. Việc chậm nộp kéo dài có thể dẫn đến cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế.

Có thể ủy quyền cho người khác nộp hồ sơ khai thuế tạm tính thay mình được không?

Được phép. Theo quy định tại Điều 11 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, người nộp thuế có thể ủy quyền cho tổ chức, cá nhân đại lý thuế thực hiện các thủ tục về thuế thay mình. Việc ủy quyền phải được lập thành văn bản theo mẫu quy định tại Thông tư 87/2026/TT-BTC, trong đó ghi rõ phạm vi ủy quyền, thời hạn ủy quyền và trách nhiệm của các bên. Người được ủy quyền phải có chứng chỉ hành nghề dịch vụ làm thủ tục về thuế nếu là tổ chức kinh doanh dịch vụ này.

Việc thực hiện đúng và đầy đủ nghĩa vụ kê khai thuế thu nhập cá nhân tạm tính không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn thể hiện sự tuân thủ tốt của mỗi cá nhân, tổ chức đối với pháp luật thuế. Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào trong quá trình thực hiện, hãy liên hệ ACC Hà Nội để được đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm hỗ trợ nhanh chóng và chính xác nhất. Chúng tôi cam kết đồng hành cùng bạn trong mọi vấn đề pháp lý về thuế.