Thực hành quyền công tố là hoạt động quan trọng nhằm bảo đảm việc truy tố tội phạm được thực hiện đúng pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân. Hiểu rõ quy định này giúp người dân nắm bắt cơ chế hoạt động của cơ quan tư pháp. Cùng ACC Hà Nội tìm hiểu chi tiết.

1. Theo quy định thực hành quyền công tố là gì?

Theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, thực hành quyền công tố là việc Viện kiểm sát thực hiện quyền nhân danh Nhà nước để truy tố người phạm tội ra trước Tòa án. Hoạt động này được quy định cụ thể tại các điều khoản về nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát nhân dân.

Thực hành quyền công tố bao gồm việc phê chuẩn, quyết định áp dụng biện pháp tố tụng, cũng như thực hành quyền công tố tại phiên tòa. Quy định này được bổ sung, làm rõ hơn qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự 2021 nhằm tăng cường hiệu quả kiểm soát hoạt động tư pháp.

2. Vai trò của thực hành quyền công tố trong tố tụng hình sự

Thực hành quyền công tố đóng vai trò then chốt trong việc khởi tố, điều tra, truy tố và xét xử các vụ án hình sự. Viện kiểm sát thực hiện chức năng này để bảo đảm mọi hành vi phạm tội đều bị phát hiện và xử lý nghiêm minh theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.

Vai trò này còn thể hiện ở việc giám sát hoạt động tố tụng của các cơ quan khác, ngăn chặn việc lạm quyền hoặc bỏ lọt tội phạm. Nhờ đó, thực hành quyền công tố góp phần duy trì trật tự pháp luật và bảo vệ quyền con người trong quá trình tố tụng.

Xem thêm: Quy định về thời gian truy tố vụ án hình sự

3. Quyền hạn và trách nhiệm khi thực hành quyền công tố

Khi thực hiện thực hành quyền công tố, Viện kiểm sát có quyền phê chuẩn lệnh bắt, tạm giữ, tạm giam theo quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự 2015. Viện kiểm sát còn có trách nhiệm quyết định việc truy tố bị can ra Tòa án và thực hành quyền công tố tại phiên tòa sơ thẩm, phúc thẩm.

Trách nhiệm này đòi hỏi Viện kiểm sát phải thu thập chứng cứ đầy đủ, khách quan để tránh oan sai. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự 2021 đã mở rộng một số quyền hạn nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động này.

Xem thêm: Quy định về thẩm quyền truy tố của viện kiểm sát

4. Các quy định cụ thể về thực hành quyền công tố theo pháp luật hiện hành

Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định rõ Viện kiểm sát thực hành quyền công tố ngay từ giai đoạn tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm. Việc thực hành quyền công tố phải tuân thủ nguyên tắc pháp chế, bảo đảm quyền bào chữa của người bị buộc tội.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự 2021 bổ sung quy định về thời hạn phê chuẩn các biện pháp tố tụng để tăng tính minh bạch. Các quy định này yêu cầu Viện kiểm sát phải phối hợp chặt chẽ với cơ quan điều tra và Tòa án trong suốt quá trình tố tụng.

5. Câu hỏi thường gặp

Thực hành quyền công tố khác với kiểm sát hoạt động tư pháp như thế nào?

Thực hành quyền công tố tập trung vào việc truy tố tội phạm, trong khi kiểm sát hoạt động tư pháp bao gồm giám sát toàn bộ quá trình tố tụng để bảo đảm tuân thủ pháp luật theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.

Ai có thẩm quyền thực hành quyền công tố?

Chỉ Viện kiểm sát nhân dân các cấp mới có thẩm quyền thực hành quyền công tố theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự 2021.

Thực hành quyền công tố có áp dụng với mọi loại tội phạm không?

Thực hành quyền công tố được áp dụng với mọi tội phạm được quy định trong Bộ luật Hình sự, nhưng mức độ và thủ tục có thể khác nhau tùy theo tính chất vụ án theo hướng dẫn của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.

Thực hành quyền công tố là nền tảng pháp lý quan trọng giúp bảo vệ công lý và trật tự xã hội. Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ chuyên sâu về các vấn đề pháp lý liên quan, hãy liên hệ ACC Hà Nội ngay hôm nay để nhận giải pháp phù hợp và hiệu quả nhất.