Tỉnh Quảng Ngãi, một vùng đất ven biển thuộc khu vực Nam Trung Bộ, đã trải qua những thay đổi lớn về địa giới hành chính sau khi sáp nhập với tỉnh Kon Tum vào năm 2025. Sự kiện này không chỉ mở rộng diện tích và dân số mà còn mang lại nhiều tiềm năng phát triển kinh tế, văn hóa và du lịch. Cùng ACC Hà Nội khám phá chi tiết về tỉnh Quảng Ngãi qua bài viết dưới đây.

1. Diện tích mở rộng của tỉnh Quảng Ngãi sau sáp nhập

Việc sáp nhập tỉnh Kon Tum vào tỉnh Quảng Ngãi vào năm 2025 đã tạo nên một đơn vị hành chính mới với diện tích lớn thứ 5 cả nước, mở ra nhiều cơ hội phát triển kinh tế và quy hoạch đô thị. Diện tích mới không chỉ bao gồm vùng đồng bằng ven biển mà còn cả khu vực miền núi Tây Nguyên, tạo nên sự đa dạng về địa hình và tài nguyên. Sự thay đổi này đã được thực hiện theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội, nhằm tinh gọn bộ máy quản lý và tối ưu hóa tiềm năng phát triển.

• Quy mô diện tích tổng thể: Tỉnh Quảng Ngãi sau sáp nhập có diện tích tự nhiên lên đến 14.832,55 km², theo số liệu chính thức từ các nguồn thống kê năm 2025. Diện tích này bao gồm cả vùng đất liền và đặc khu Lý Sơn, với 10,39 km² là khu vực đảo nổi tiếng. Sự mở rộng này giúp Quảng Ngãi vượt qua nhiều tỉnh khác, trở thành một trong những địa phương có diện tích lớn nhất Việt Nam, chỉ đứng sau Lâm Đồng, Gia Lai, Đắk Lắk và Nghệ An.
• Đặc điểm địa hình đa dạng: Địa hình tỉnh Quảng Ngãi hiện nay bao gồm đồng bằng ven biển hẹp, đồi núi trung du và vùng núi cao phía Tây. Vùng đồng bằng, chủ yếu tập trung ở các huyện như Bình Sơn, Sơn Tịnh và thành phố Quảng Ngãi, chiếm khoảng 19,3% diện tích, phù hợp cho nông nghiệp và phát triển đô thị. Trong khi đó, khu vực miền núi, bao gồm các huyện như Sơn Hà, Sơn Tây và các xã thuộc Kon Tum cũ, chiếm hơn 74% diện tích, giàu tài nguyên rừng và khoáng sản.
• Tầm quan trọng của diện tích mới: Diện tích mở rộng mang lại cơ hội phát triển các ngành kinh tế trọng điểm như công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao và du lịch sinh thái. Đặc biệt, khu kinh tế Dung Quất với diện tích hơn 45.000 ha tiếp tục là động lực tăng trưởng kinh tế, kết hợp với tiềm năng du lịch biển đảo tại Lý Sơn và các khu vực miền núi như Ba Tơ, tạo nên một Quảng Ngãi đa dạng và năng động.

2. Quy mô dân số và cơ cấu dân cư tỉnh Quảng Ngãi

Sự sáp nhập tỉnh Kon Tum vào tỉnh Quảng Ngãi đã làm tăng đáng kể quy mô dân số, đồng thời tạo nên một cộng đồng dân cư đa dạng về văn hóa và dân tộc. Dân số mới không chỉ phản ánh sự gia tăng về số lượng mà còn thể hiện sự phong phú về bản sắc, góp phần vào sự phát triển văn hóa và kinh tế của tỉnh. Dữ liệu dân số được cập nhật từ các nguồn chính thức, đảm bảo độ tin cậy cao.

• Tổng dân số sau sáp nhập: Theo số liệu từ Quyết định 759/QĐ-TTg năm 2025, tỉnh Quảng Ngãi hiện có dân số khoảng 2.161.755 người, xếp thứ 22 trong số 34 tỉnh, thành của Việt Nam. Con số này bao gồm dân số đô thị (khoảng 16,3%) và dân số nông thôn (83,7%), với các khu vực trung tâm như thành phố Quảng Ngãi và thị xã Đức Phổ là nơi tập trung đông dân nhất.
• Mật độ dân số và phân bố: Mật độ dân số trung bình của tỉnh Quảng Ngãi đạt khoảng 146 người/km², thấp hơn so với trước sáp nhập do diện tích tăng đáng kể. Các khu vực ven biển như Bình Sơn, Sơn Tịnh và Tư Nghĩa có mật độ dân số cao, dao động từ 500 đến 3.600 người/km², trong khi các huyện miền núi như Sơn Tây, Ba Tơ và các xã thuộc Kon Tum cũ có mật độ dưới 50 người/km². Sự phân bố này phản ánh đặc điểm địa hình đa dạng của tỉnh.
• Cơ cấu dân tộc phong phú: Tỉnh Quảng Ngãi là nơi sinh sống của 43 dân tộc anh em, với dân tộc Kinh chiếm hơn 99% ở khu vực đồng bằng ven biển. Các dân tộc thiểu số như Hrê, Co, Xơ Đăng và Cor tập trung chủ yếu ở các huyện miền núi như Ba Tơ, Sơn Hà và Sơn Tây. Sự đa dạng này không chỉ làm giàu bản sắc văn hóa mà còn tạo điều kiện cho phát triển du lịch văn hóa và bảo tồn truyền thống dân tộc.
• Tốc độ tăng trưởng dân số: Tốc độ tăng dân số tự nhiên của tỉnh Quảng Ngãi dao động từ 0,9% đến 1% mỗi năm, kết hợp với tăng trưởng cơ học khoảng 0,5% đến 1% do di cư từ các khu vực khác. Điều này tạo áp lực nhưng cũng là cơ hội để tỉnh phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu của các ngành công nghiệp và dịch vụ.

Xem thêm: Danh sách chi tiết các huyện phải sáp nhập trên toàn quốc

3. Biến đổi hành chính của tỉnh Quảng Ngãi sau sáp nhập

Sáp nhập tỉnh Kon Tum vào tỉnh Quảng Ngãi đã dẫn đến những thay đổi sâu rộng trong cơ cấu hành chính, nhằm tinh gọn bộ máy quản lý và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân. Các nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Chính phủ đã được triển khai để tái cấu trúc các đơn vị hành chính cấp huyện và xã. Những thay đổi này không chỉ tối ưu hóa quản lý mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong việc tiếp cận dịch vụ công.

• Cơ cấu hành chính cấp huyện: Tỉnh Quảng Ngãi hiện có 13 đơn vị hành chính cấp huyện, bao gồm 1 thành phố (Quảng Ngãi), 1 thị xã (Đức Phổ) và 11 huyện (Bình Sơn, Sơn Tịnh, Tư Nghĩa, Mộ Đức, Nghĩa Hành, Minh Long, Ba Tơ, Sơn Hà, Sơn Tây, Trà Bồng, Lý Sơn). Thành phố Quảng Ngãi vẫn là trung tâm hành chính – chính trị, với diện tích 160,15 km² và dân số 278.496 người, đóng vai trò là đầu tàu kinh tế của tỉnh.
• Số lượng đơn vị hành chính cấp xã: Sau sáp nhập, tỉnh Quảng Ngãi có 96 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 86 xã, 9 phường và 1 đặc khu Lý Sơn, theo Nghị quyết 1677/NQ-UBTVQH15 năm 2025. Một số xã mới được thành lập như xã An Phú (diện tích 7,69 km², dân số 31.306 người) và xã Thắng Lợi (diện tích 16,38 km², dân số 16.965 người), nhằm tối ưu hóa quản lý và phục vụ người dân hiệu quả hơn.
• Tái cấu trúc bộ máy quản lý: Việc sáp nhập đã dẫn đến việc giải thể một số cơ quan như Sở Ngoại vụ và Sở Lao động, Thương binh và Xã hội, với các chức năng được chuyển giao cho Văn phòng UBND tỉnh và các sở ngành liên quan. Đồng thời, các đảng bộ và hội đoàn cũng được tinh gọn, ví dụ như sáp nhập Ban Tuyên giáo và Ban Dân vận Tỉnh ủy, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm chi phí quản lý.
• Hỗ trợ tra cứu hành chính: Để giúp người dân làm quen với các thay đổi, tỉnh Quảng Ngãi đã triển khai bản đồ số và cổng thông tin điện tử tại địa chỉ www.quangngai.gov.vn. Các dịch vụ công trực tuyến cũng được đẩy mạnh, cho phép người dân tra cứu thông tin về địa giới, dân số và các thủ tục hành chính một cách nhanh chóng, thuận tiện.

Xem thêm: Thông tin diện tích và dân số tỉnh Quảng Trị sau sáp nhập

4. Cơ hội phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Quảng Ngãi

Sáp nhập tỉnh Kon Tum vào tỉnh Quảng Ngãi không chỉ mở rộng diện tích và dân số mà còn tạo ra những cơ hội phát triển vượt bậc trong các lĩnh vực kinh tế, du lịch và hạ tầng. Với vị trí chiến lược nối liền Tây Nguyên và duyên hải miền Trung, Quảng Ngãi đang hướng tới mục tiêu trở thành một trung tâm kinh tế lớn của khu vực. Các chính sách quy hoạch đến năm 2030, tầm nhìn 2050, đã được xây dựng để khai thác tối đa tiềm năng của tỉnh.

• Tăng trưởng kinh tế từ khu kinh tế Dung Quất: Khu kinh tế Dung Quất, với diện tích hơn 45.000 ha, tiếp tục là động lực chính thúc đẩy kinh tế tỉnh Quảng Ngãi. Đây là nơi đặt nhà máy lọc dầu đầu tiên của Việt Nam, cùng với các khu công nghiệp sản xuất bia Dung Quất, nước khoáng Thạch Bích và bánh kẹo Biscafun. Sự mở rộng diện tích giúp tỉnh thu hút thêm nhiều dự án đầu tư công nghiệp công nghệ cao và logistics.
• Phát triển du lịch biển đảo và văn hóa: Tỉnh Quảng Ngãi sở hữu đường bờ biển dài 130 km và đặc khu Lý Sơn, được định hướng trở thành trung tâm du lịch biển đảo theo Nghị quyết 26-NQ/TW. Các di tích văn hóa như thành cổ Châu Sa, núi Thiên Ấn và khu chứng tích Sơn Mỹ cũng là những điểm đến thu hút du khách, kết hợp với văn hóa đa dạng của các dân tộc thiểu số như Hrê và Co, tạo nên sức hấp dẫn độc đáo.
• Hạ tầng giao thông đồng bộ: Tỉnh Quảng Ngãi có hệ thống giao thông đa dạng, bao gồm cảng biển nước sâu Dung Quất, sân bay Quảng Ngãi, sân bay Chu Lai và tuyến đường sắt Bắc – Nam với ga Quảng Ngãi là điểm dừng chiến lược. Các tuyến đường như Quốc lộ 1, cao tốc Bắc – Nam và Quốc lộ 24B kết nối Quảng Ngãi với Tây Nguyên và các tỉnh lân cận, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương và du lịch.
• Thách thức và định hướng phát triển bền vững: Mặc dù có nhiều tiềm năng, tỉnh Quảng Ngãi cần đối mặt với các thách thức như biến đổi khí hậu, nguy cơ bão lũ và quản lý tài nguyên đất đai. Quy hoạch đến năm 2030 đặt mục tiêu đạt GDP bình quân đầu người khoảng 7.700 – 7.900 USD, với tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt trên 75%. Tỉnh cũng chú trọng phát triển đô thị xanh, thông minh và nông thôn mới nâng cao, đảm bảo sự phát triển bền vững và thân thiện với môi trường.

Tỉnh Quảng Ngãi sau sáp nhập đã trở thành một trong những địa phương có diện tích lớn nhất và dân số đa dạng nhất Việt Nam, với tiềm năng phát triển vượt bậc trong kinh tế, du lịch và hạ tầng. Sự thay đổi về địa giới hành chính, cùng với cơ cấu dân cư phong phú và hệ thống giao thông hiện đại, đang đưa Quảng Ngãi tiến gần hơn đến mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế – văn hóa của khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Đồng hành cùng ACC Hà Nội để biết thêm nhiều thông tin khác.