Thẩm quyền giải quyết tố giác tội phạm đóng vai trò then chốt trong việc bảo đảm trật tự an toàn xã hội và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân. Việc xác định đúng cơ quan có thẩm quyền giúp tố giác được xử lý kịp thời, tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm hay bỏ sót tội phạm. Cùng ACC Hà Nội tìm hiểu chi tiết các quy định liên quan đến vấn đề này.

1. Quy định về thẩm quyền giải quyết tố giác tội phạm

Theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2021), thẩm quyền giải quyết tố giác tội phạm được phân định rõ ràng giữa các cơ quan tiến hành tố tụng. Cơ quan Công an nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân và Tòa án nhân dân đều có vai trò nhất định tùy theo giai đoạn tố tụng.

Thông tư liên tịch 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC-TANDTC quy định cụ thể nguyên tắc phối hợp giữa các ngành khi tiếp nhận và giải quyết tố giác. Việc phân định thẩm quyền nhằm bảo đảm tính chuyên môn, hiệu quả và tránh chồng chéo trong công tác điều tra, truy tố, xét xử. Mỗi cơ quan chỉ được thực hiện những công việc thuộc phạm vi thẩm quyền của mình theo quy định của pháp luật.

2. Thẩm quyền của Cơ quan điều tra Công an nhân dân

Cơ quan điều tra Công an nhân dân có thẩm quyền tiếp nhận và giải quyết tố giác tội phạm thuộc lĩnh vực an ninh trật tự, kinh tế, ma túy và các tội phạm khác theo phân công. Khi nhận được tố giác, cơ quan này phải kiểm tra, xác minh thông tin trong thời hạn luật định và quyết định khởi tố hoặc không khởi tố vụ án.

Thông tư liên tịch 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC-TANDTC hướng dẫn việc chuyển giao tố giác giữa các cơ quan khi vụ việc không thuộc thẩm quyền. Cơ quan điều tra phải thông báo kết quả giải quyết cho người tố giác theo quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2021). Thẩm quyền này giúp bảo đảm tội phạm được phát hiện và xử lý ngay từ giai đoạn đầu.

Xem thêm: Khác nhau giữa che giấu tội phạm và không tố giác tội phạm là gì?

3. Thẩm quyền của Viện kiểm sát nhân dân

Viện kiểm sát nhân dân có thẩm quyền giải quyết tố giác tội phạm trong trường hợp tố giác liên quan đến hành vi phạm tội của người tiến hành tố tụng hoặc khi cần thực hành quyền công tố. Viện kiểm sát kiểm sát việc tuân thủ pháp luật trong quá trình Cơ quan điều tra giải quyết tố giác.

Theo Thông tư liên tịch 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC-TANDTC, Viện kiểm sát tham gia ý kiến về việc chuyển giao hoặc thụ lý tố giác giữa các cơ quan. Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2021) quy định Viện kiểm sát có quyền yêu cầu Cơ quan điều tra bổ sung tài liệu, chứng cứ khi cần thiết. Thẩm quyền này góp phần bảo đảm tính khách quan và đúng pháp luật trong việc giải quyết tố giác.

Xem thêm: Ai có quyền tố giác tội phạm?

4. Thẩm quyền của Tòa án nhân dân

Tòa án nhân dân có thẩm quyền giải quyết tố giác tội phạm khi tố giác liên quan đến hành vi phạm tội xảy ra trong phiên tòa hoặc khi cần xem xét lại quyết định không khởi tố của Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát.

Tòa án chỉ thụ lý tố giác trong phạm vi thẩm quyền xét xử của mình theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2021). Thông tư liên tịch 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC-TANDTC quy định cơ chế phối hợp khi Tòa án yêu cầu các cơ quan khác cung cấp thông tin liên quan đến tố giác. Việc Tòa án tham gia giải quyết tố giác nhằm bảo vệ quyền lợi của công dân và duy trì uy tín của hoạt động tư pháp. Thẩm quyền này được thực hiện chặt chẽ để tránh lạm quyền.

5. Câu hỏi thường gặp

Thẩm quyền giải quyết tố giác tội phạm thuộc về cơ quan nào khi tố giác liên quan đến tội phạm kinh tế?

Cơ quan Công an nhân dân có thẩm quyền chính trong việc tiếp nhận và giải quyết tố giác tội phạm kinh tế theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2021). Viện kiểm sát sẽ giám sát quá trình giải quyết để bảo đảm tuân thủ pháp luật. Thông tư liên tịch 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC-TANDTC hướng dẫn việc phối hợp giữa hai cơ quan này.

Người tố giác có quyền khiếu nại khi cơ quan không giải quyết đúng thẩm quyền không?

Người tố giác có quyền khiếu nại theo quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2021) nếu cơ quan giải quyết không đúng thẩm quyền. Việc khiếu nại phải được thực hiện trong thời hạn luật định và gửi đến cơ quan cấp trên. Thông tư liên tịch 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC-TANDTC quy định quy trình xử lý khiếu nại liên quan đến thẩm quyền.

Thẩm quyền giải quyết tố giác tội phạm có thay đổi khi có yếu tố nước ngoài không?

Khi tố giác có yếu tố nước ngoài, thẩm quyền vẫn thuộc Cơ quan điều tra Công an nhân dân theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2021), nhưng cần phối hợp với các cơ quan chuyên môn. Thông tư liên tịch 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC-TANDTC hướng dẫn việc chuyển giao thông tin quốc tế. Việc xác định thẩm quyền phải tuân thủ nguyên tắc có đi có lại và bảo vệ chủ quyền quốc gia.

Thẩm quyền giải quyết tố giác tội phạm cần được hiểu và áp dụng chính xác để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mọi công dân. Nếu bạn cần tư vấn chi tiết hoặc hỗ trợ pháp lý chuyên sâu, hãy liên hệ ACC Hà Nội ngay hôm nay để được đội ngũ chuyên gia hỗ trợ kịp thời và hiệu quả.