Thẩm quyền giải quyết khiếu nại là yếu tố then chốt giúp công dân bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi phát sinh tranh chấp với cơ quan nhà nước. Việc nắm rõ quy định này góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại, giảm thiểu sai sót và đảm bảo công bằng. Cùng ACC Hà Nội tìm hiểu sâu hơn về vấn đề này.

1. Quy định về thẩm quyền giải quyết khiếu nại

Theo Luật Khiếu nại 2011, thẩm quyền giải quyết khiếu nại được xác định căn cứ vào người đã ban hành quyết định hành chính, thực hiện hành vi hành chính hoặc ban hành quyết định kỷ luật bị khiếu nại.

Người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu là người đã ban hành quyết định hoặc thực hiện hành vi bị khiếu nại. Nếu không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu hoặc hết thời hạn mà khiếu nại chưa được giải quyết, người khiếu nại có quyền khiếu nại lần hai đến người có thẩm quyền cấp trên trực tiếp hoặc khởi kiện vụ án hành chính theo quy định của pháp luật.

Việc tiếp nhận, phân loại, xử lý và giải quyết khiếu nại được thực hiện theo Luật Khiếu nại 2011 và Nghị định 155/2026/NĐ-CP.

2. Thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp

Chủ tịch Ủy ban nhân dân  các cấp có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính do mình hoặc cơ quan mình quản lý trực tiếp ban hành, thực hiện.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp trên trực tiếp có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai đối với quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp dưới khi người khiếu nại không đồng ý hoặc hết thời hạn giải quyết mà khiếu nại chưa được giải quyết.

Việc xác định đúng cấp có thẩm quyền giúp đơn khiếu nại được thụ lý nhanh chóng, tránh phải chuyển đơn nhiều lần theo quy định của Nghị định 155/2026/NĐ-CP.

Xem thêm: Nghĩa vụ của người khiếu nại theo quy định

3. Thẩm quyền của Bộ trưởng và Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ

Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính do mình hoặc cán bộ, công chức do mình quản lý trực tiếp ban hành, thực hiện.

Đồng thời, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ giải quyết khiếu nại lần hai đối với quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu của thủ trưởng cơ quan, đơn vị trực thuộc khi người khiếu nại không đồng ý hoặc hết thời hạn mà khiếu nại chưa được giải quyết theo Luật Khiếu nại 2011.

Sau khi có quyết định giải quyết khiếu nại lần hai hoặc hết thời hạn giải quyết theo luật định mà khiếu nại không được giải quyết, người khiếu nại có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án. Trình tự, thủ tục được thực hiện theo Luật Khiếu nại 2011 và Nghị định 155/2026/NĐ-CP.

Xem thêm: Phân biệt đơn khiếu nại và đơn kiến nghị có gì khác nhau?

4. Thẩm quyền của Thanh tra Chính phủ và các cơ quan thanh tra chuyên ngành

Theo Luật Khiếu nại 2011, Thanh tra Chính phủ và cơ quan thanh tra các cấp không phải là chủ thể ban hành quyết định giải quyết khiếu nại theo thủ tục hành chính thông thường, trừ trường hợp pháp luật có quy định hoặc được giao thẩm quyền theo phân công.

Các cơ quan thanh tra có trách nhiệm tham mưu cho người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại; tiến hành xác minh nội dung khiếu nại, thu thập tài liệu, chứng cứ và kiến nghị biện pháp giải quyết. Nghị định 155/2026/NĐ-CP hướng dẫn cụ thể về trình tự xác minh, báo cáo kết quả và trách nhiệm phối hợp của cơ quan thanh tra trong quá trình giải quyết khiếu nại.

5. Câu hỏi thường gặp

Thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu và lần hai khác nhau như thế nào?

Khiếu nại lần đầu do người đã ban hành quyết định hành chính, thực hiện hành vi hành chính hoặc quyết định kỷ luật bị khiếu nại giải quyết. Khiếu nại lần hai do người có thẩm quyền cấp trên trực tiếp giải quyết nếu người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu hoặc hết thời hạn mà khiếu nại chưa được giải quyết.

Làm thế nào để xác định đúng cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại?

Người khiếu nại cần căn cứ vào cơ quan hoặc người đã ban hành quyết định hành chính, thực hiện hành vi hành chính bị khiếu nại để xác định đúng thẩm quyền. Trường hợp gửi sai cơ quan, việc xử lý đơn được thực hiện theo quy định tại Nghị định 155/2026/NĐ-CP.

Thời hạn giải quyết khiếu nại theo thẩm quyền là bao lâu?

Theo Luật Khiếu nại 2011, thời hạn giải quyết khiếu nại lần đầu là 30 ngày kể từ ngày thụ lý; đối với vụ việc phức tạp là 45 ngày. Thời hạn giải quyết khiếu nại lần hai là 45 ngày; đối với vụ việc phức tạp là 60 ngày. Theo Nghị định 155/2026/NĐ-CP, nếu có quyết định tạm đình chỉ giải quyết do trở ngại khách quan hoặc sự kiện bất khả kháng thì thời gian tạm đình chỉ không tính vào thời hạn giải quyết.

Thẩm quyền giải quyết khiếu nại cần được hiểu rõ để người dân thực hiện quyền lợi hiệu quả. Nếu bạn cần hỗ trợ chi tiết hơn về thủ tục hoặc hồ sơ, hãy liên hệ ACC Hà Nội ngay hôm nay để được tư vấn chuyên sâu và giải quyết nhanh chóng.