Thẩm quyền giải quyết khiếu nại của tòa án là yếu tố then chốt giúp công dân bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp khi có tranh chấp. Việc nắm rõ phạm vi thẩm quyền của Tòa án nhân dân các cấp hỗ trợ người dân lựa chọn đúng cơ quan giải quyết, tránh mất thời gian và chi phí. Cùng ACC Hà Nội tìm hiểu các quy định cụ thể.

1. Quy định về thẩm quyền giải quyết khiếu nại của tòa án

Thẩm quyền giải quyết khiếu nại của tòa án được xác định rõ ràng thông qua các quy định về tổ chức và hoạt động của hệ thống Tòa án.

Theo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024, Tòa án nhân dân có thẩm quyền giải quyết khiếu nại thuộc lĩnh vực hành chính và dân sự theo quy định của pháp luật tố tụng.

Thẩm quyền này bao gồm việc xem xét tính hợp pháp của quyết định hành chính, hành vi hành chính cũng như giải quyết các tranh chấp dân sự phát sinh từ khiếu nại. Tòa án khu vực thường giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính của cơ quan cấp xã/phường, trong khi Tòa án cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết khiếu nại đối với quyết định của cơ quan cấp tỉnh hoặc khiếu nại lần hai.

Việc phân định thẩm quyền theo cấp Tòa án giúp đảm bảo tính chuyên môn và hiệu quả trong quá trình xét xử.

2. Thẩm quyền giải quyết khiếu nại theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015

Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định Tòa án có thẩm quyền giải quyết khiếu nại liên quan đến các tranh chấp dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại và lao động.

Thẩm quyền này bao gồm việc xem xét lại quyết định hoặc hành vi của cơ quan thi hành án dân sự khi có khiếu nại của đương sự. Tòa án nhân dân khu vực giải quyết các khiếu nại về việc trả lại đơn khởi kiện hoặc các quyết định tố tụng trong giai đoạn chuẩn bị xét xử.

Tòa án cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết khiếu nại đối với các vụ việc phức tạp hoặc có yếu tố nước ngoài.

Các quy định này nhằm bảo đảm quyền tiếp cận công lý của công dân thông qua con đường tố tụng dân sự.

Xem thêm: Mẫu phiếu chuyển đơn khiếu nại tố cáo chi tiết

3. Thẩm quyền giải quyết khiếu nại theo Luật Tố tụng hành chính 2015

Theo Luật Tố tụng hành chính 2015, thẩm quyền giải quyết khiếu nại được xác định dựa trên nội dung khiếu nại và cơ quan, người có thẩm quyền ban hành quyết định hoặc thực hiện hành vi bị khiếu nại.

Trong quá trình tố tụng hành chính, Chánh án Tòa án có thẩm quyền giải quyết khiếu nại đối với quyết định, hành vi tố tụng của Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thư ký Tòa án thuộc phạm vi quản lý của mình; Chánh án Tòa án cấp trên có thẩm quyền giải quyết khiếu nại đối với quyết định, hành vi tố tụng của Chánh án Tòa án cấp dưới theo quy định.

Bên cạnh đó, Thẩm phán được phân công giải quyết vụ án có thẩm quyền xem xét, giải quyết một số khiếu nại liên quan đến quyết định, hành vi tố tụng của mình theo quy định của pháp luật.

Việc xác định đúng thẩm quyền giải quyết khiếu nại giúp bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người khiếu nại và tránh tình trạng khiếu nại bị chuyển lòng vòng hoặc không được giải quyết đúng quy định.

Xem thêm: Mẫu giấy biên nhận đơn khiếu nại theo quy định

4. Thẩm quyền giải quyết khiếu nại theo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024

Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024 bổ sung và làm rõ vai trò của Tòa án trong việc giải quyết khiếu nại, đặc biệt là các khiếu nại liên quan đến hoạt động tố tụng.

Tòa án có thẩm quyền giám đốc thẩm, tái thẩm đối với các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật khi có khiếu nại của đương sự hoặc kháng nghị của Viện kiểm sát.

Thẩm quyền này được thực hiện bởi Tòa án nhân dân cấp cao và Tòa án nhân dân tối cao đối với các vụ việc có tính chất phức tạp hoặc ảnh hưởng đến quyền lợi của nhiều người. L

uật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024 cũng quy định Tòa án phải bảo đảm nguyên tắc độc lập, khách quan khi giải quyết khiếu nại để duy trì niềm tin của người dân vào hệ thống tư pháp.

5. Câu hỏi thường gặp

Thẩm quyền giải quyết khiếu nại của tòa án áp dụng cho những loại khiếu nại nào?

Trả lời: Thẩm quyền giải quyết khiếu nại của tòa án chủ yếu áp dụng cho khiếu nại hành chính theo Luật Tố tụng hành chính 2015 và khiếu nại dân sự theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Các khiếu nại này liên quan đến quyết định hành chính, hành vi hành chính hoặc quyết định tố tụng dân sự. Tòa án không giải quyết khiếu nại thuộc thẩm quyền của cơ quan hành chính hoặc cơ quan khác theo quy định của pháp luật.

Tòa án cấp nào có thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành chính?

Theo pháp luật tố tụng hành chính Việt Nam, thẩm quyền giải quyết các khiếu kiện (kiện) quyết định hành chính và hành vi hành chính được phân định giữa Tòa án nhân dân cấp khu vực và Tòa án nhân dân cấp tỉnh tùy thuộc vào cấp của cơ quan ban hành quyết định.

Khi nào cần nộp đơn khiếu nại lên Tòa án theo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024?

Trả lời: Đương sự nộp đơn khiếu nại lên Tòa án khi đã thực hiện khiếu nại hành chính nhưng không được giải quyết hoặc không đồng ý với kết quả giải quyết. Theo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024, Tòa án tiếp nhận và giải quyết các khiếu nại thuộc thẩm quyền tố tụng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân.

Thẩm quyền giải quyết khiếu nại của tòa án giúp người dân hiểu rõ hướng giải quyết tranh chấp đúng pháp luật. Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ thực hiện thủ tục, hãy liên hệ ACC Hà Nội ngay hôm nay.