Sức khỏe loại 3 có đi nghĩa vụ quân sự không là thắc mắc của rất nhiều công dân khi tham gia khám tuyển nghĩa vụ quân sự. Trên thực tế, không phải cứ được kết luận sức khỏe loại 3 là chắc chắn phải nhập ngũ hoặc được miễn thực hiện nghĩa vụ. Việc có đủ điều kiện nhập ngũ hay không còn phụ thuộc vào tiêu chuẩn sức khỏe, tình trạng bệnh lý cụ thể và quy định pháp luật hiện hành. Trong bài viết dưới đây, ACC Hà Nội sẽ phân tích chi tiết các quy định mới nhất, giúp bạn xác định trường hợp sức khỏe loại 3 có phải tham gia nghĩa vụ quân sự hay được tạm hoãn theo quy định.

1. Cách phân loại sức khỏe khám nghĩa vụ quân sự hiện nay

Theo Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 và Thông tư 105/2023/TT-BQP (có hiệu lực từ ngày 6/12/2023, áp dụng xuyên suốt đến năm 2026), sức khỏe của công dân trong độ tuổi gọi nhập ngũ được phân loại dựa trên 8 chỉ tiêu chính: chiều cao, cân nặng, thị lực, thính lực, răng hàm mặt, nội tạng, thần kinh-tâm thần và xét nghiệm máu.

Phân loại được thực hiện từ loại 1 (tốt nhất) đến loại 6 (kém nhất), với điểm số đánh giá từng chỉ tiêu từ 1 đến 6. Kết quả khám sơ tuyển tại xã/phường chỉ mang tính tham khảo, quyết định cuối cùng thuộc Hội đồng khám sức khỏe cấp huyện sau khám chuyên sâu.

2. Sức khỏe loại 3 là gì?

Sức khỏe loại 3 được định nghĩa như sau: Công dân có một số hạn chế về thể trạng hoặc sức khỏe, nhưng không nghiêm trọng đến mức không thể phục vụ.

Ví dụ:

• Bệnh lý mãn tính nhẹ: Như viêm gan B không hoạt động, huyết áp hơi cao (giai đoạn đầu).
• Dị tật nhẹ: Như cong vẹo cột sống nhẹ, khuyết tật nhỏ không ảnh hưởng lớn đến vận động.
• Các vấn đề sức khỏe khác: Như cận thị dưới 3 diop, thể lực trung bình.

3. Sức khỏe loại 3 có đi nghĩa vụ quân sự không?

Theo quy định hiện hành, sức khỏe loại 3 không đồng nghĩa với việc chắc chắn được gọi nhập ngũ hoặc đương nhiên không phải thực hiện nghĩa vụ quân sự. Việc tuyển chọn công dân có sức khỏe loại 3 còn phụ thuộc vào kết quả phân loại sức khỏe, tình trạng bệnh lý cụ thể, tiêu chuẩn tuyển quân của Bộ Quốc phòng và nhu cầu tuyển quân hằng năm của từng địa phương.

Trên thực tế, sức khỏe loại 3 là mức phân loại được xác định khi công dân có ít nhất một chỉ tiêu sức khỏe được chấm 3 điểm, trong khi các chỉ tiêu còn lại có thể đạt điểm 1 hoặc điểm 2. Vì vậy, hai công dân cùng được kết luận sức khỏe loại 3 nhưng mắc các bệnh lý khác nhau có thể có kết quả tuyển chọn hoàn toàn khác nhau.

Trường hợp được gọi nhập ngũ

Công dân có sức khỏe loại 3 vẫn có thể được gọi nhập ngũ nếu đáp ứng tiêu chuẩn sức khỏe theo quy định và không thuộc các trường hợp không tuyển quân.

Ví dụ, nhiều trường hợp sức khỏe loại 3 do một số chỉ tiêu sức khỏe ở mức trung bình nhưng vẫn bảo đảm khả năng học tập, huấn luyện và phục vụ trong Quân đội thì vẫn có thể được Hội đồng nghĩa vụ quân sự xem xét tuyển chọn.

Sau khi trúng tuyển, việc bố trí đơn vị, chuyên ngành hoặc nhiệm vụ sẽ do Quân đội quyết định căn cứ vào trình độ chuyên môn, sức khỏe và yêu cầu thực tế của đơn vị.

Trường hợp được tạm hoãn gọi nhập ngũ

Nếu công dân đang mắc bệnh hoặc bị chấn thương làm ảnh hưởng đến sức khỏe nhưng có khả năng điều trị, phục hồi thì có thể được xem xét tạm hoãn gọi nhập ngũ theo quy định của Luật Nghĩa vụ quân sự.

Sau thời gian điều trị, công dân sẽ được khám sức khỏe lại trong các đợt tuyển quân tiếp theo để xác định có đủ điều kiện nhập ngũ hay không.

Trường hợp không đủ điều kiện tuyển quân

Mặc dù được kết luận sức khỏe loại 3, nhưng nếu công dân thuộc các trường hợp không tuyển chọn theo quy định của Bộ Quốc phòng thì vẫn không được gọi nhập ngũ.

Chẳng hạn, một số trường hợp mắc tật khúc xạ về mắt vượt ngưỡng quy định, nghiện ma túy, nhiễm HIV hoặc mắc các bệnh thuộc danh mục không đủ điều kiện phục vụ tại ngũ sẽ không thuộc đối tượng tuyển chọn, dù kết quả phân loại sức khỏe là loại 3.

Cần căn cứ vào kết luận của Hội đồng khám sức khỏe

Việc xác định công dân có phải thực hiện nghĩa vụ quân sự hay không không chỉ dựa vào kết luận “sức khỏe loại 3”, mà phải căn cứ vào Phiếu khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự, kết quả đánh giá của Hội đồng khám sức khỏe, các quy định về tiêu chuẩn tuyển quân và quyết định của Hội đồng nghĩa vụ quân sự có thẩm quyền.

Do đó, nếu được kết luận sức khỏe loại 3, công dân nên đối chiếu cụ thể với tình trạng bệnh lý của mình và quy định hiện hành để xác định chính xác khả năng được gọi nhập ngũ hoặc được tạm hoãn theo quy định của pháp luật.

Xem thêm: Không đi nghĩa vụ quân sự bị phạt như thế nào?

4. Các yếu tố quyết định việc đi nghĩa vụ quân sự của người có sức khỏe loại 3

Quyết định về việc gọi nhập ngũ, tạm hoãn, hay miễn nghĩa vụ quân sự đối với công dân có sức khỏe loại 3 phụ thuộc vào các yếu tố sau:

4.1. Tính chất và mức độ nghiêm trọng của bệnh

• Loại bệnh lý:

• Bệnh mãn tính nhẹ (như viêm gan B không hoạt động) có thể cho phép nhập ngũ với nhiệm vụ phù hợp.
• Bệnh mãn tính nặng (như suy tim, tiểu đường type 1) thường dẫn đến miễn nghĩa vụ.
• Bệnh cấp tính (như viêm phổi, chấn thương) có thể được tạm hoãn để điều trị.

• Mức độ nghiêm trọng: Hội đồng khám sức khỏe sẽ đánh giá mức độ ảnh hưởng của bệnh lý đến khả năng thực hiện nhiệm vụ. Ví dụ, cận thị 2 diop có thể chấp nhận được, nhưng cận thị 4 diop thường bị loại.

4.2. Kết quả khám sức khỏe

• Khả năng vận động và thể lực: Công dân sức khỏe loại 3 cần đáp ứng các yêu cầu tối thiểu về vận động, sức bền, và thể lực để thực hiện nhiệm vụ cơ bản.
• Sức khỏe tổng thể: Kết quả xét nghiệm máu, X-quang, siêu âm, và điện tâm đồ giúp đánh giá tình trạng sức khỏe toàn diện.

4.3. Ý kiến của Hội đồng khám sức khỏe

• Đánh giá toàn diện: Hội đồng khám sức khỏe (gồm bác sĩ và chuyên gia y tế) sẽ xem xét tất cả chỉ tiêu sức khỏe, tiền sử bệnh lý, và khả năng đáp ứng nhiệm vụ.
• Khuyến nghị: Hội đồng có thể đề xuất phân công nhiệm vụ phù hợp, tạm hoãn, hoặc miễn nghĩa vụ dựa trên tình trạng cụ thể.

4.4. Các yếu tố ngoại cảnh

• Nhu cầu quân số: Trong trường hợp thiếu quân số hoặc cần nhân lực cho các nhiệm vụ đặc biệt, công dân sức khỏe loại 3 có thể được gọi nhập ngũ.
• Hoàn cảnh cá nhân: Tình trạng gia đình (như là lao động chính, chăm sóc người thân) hoặc công việc quan trọng có thể được xem xét khi quyết định hoãn/miễn.
• Chính sách địa phương: Một số địa phương có thể áp dụng linh hoạt hơn tùy thuộc vào tình hình thực tế.

Xem thêm: Hướng dẫn cách viết lý lịch nghĩa vụ quân sự 

5. Quy định về sức khỏe khi thực hiện nghĩa vụ quân sự

5.1. Tiêu chuẩn sức khỏe cơ bản

Theo Thông tư 105/2023/TT-BQP, công dân phải đáp ứng các tiêu chuẩn sức khỏe để thực hiện nghĩa vụ quân sự:

• Khả năng vận động: Đủ sức khỏe để thực hiện các hoạt động như di chuyển, mang vác, và thao tác quân sự cơ bản.
• Sức khỏe tâm thần: Ổn định tâm lý, không mắc các rối loạn như tâm thần phân liệt, động kinh, hoặc trầm cảm nặng.
• Tình trạng bệnh lý: Không mắc các bệnh nghiêm trọng thuộc danh mục miễn nghĩa vụ (như HIV, lao phổi, bệnh tim nặng).

5.2. Các loại sức khỏe và phân loại

Sức khỏe được phân loại dựa trên 8 chỉ tiêu khám sức khỏe (chiều cao, cân nặng, thị lực, thính lực, răng hàm mặt, nội tạng, thần kinh-tâm thần, xét nghiệm máu):

• Loại 1: Sức khỏe tốt nhất, thực hiện mọi nhiệm vụ quân sự.
• Loại 2: Sức khỏe tốt, có hạn chế nhỏ, phù hợp với hầu hết nhiệm vụ.
• Loại 3: Có hạn chế sức khỏe, nhưng vẫn có thể nhập ngũ với nhiệm vụ phù hợp.
• Loại 4–6: Sức khỏe kém, thường được miễn hoặc tạm hoãn nghĩa vụ quân sự.

5.3. Quy trình khám sức khỏe

• Khám tổng quát: Đo huyết áp, nhịp tim, kiểm tra chức năng phổi, thị lực, thính lực, và răng hàm mặt.
• Khám chuyên sâu: Xét nghiệm máu, X-quang, siêu âm, điện tâm đồ nếu phát hiện vấn đề sức khỏe.
• Phân loại và quyết định: Hội đồng khám sức khỏe phân loại và đưa ra quyết định nhập ngũ, tạm hoãn, hoặc miễn dựa trên kết quả.

5.4. Các trường hợp đặc biệt

• Sức khỏe tạm thời: Công dân có bệnh lý cấp tính (như chấn thương, viêm phổi) có thể được tạm hoãn để điều trị.
• Bệnh lý nặng: Các bệnh trong danh mục miễn nghĩa vụ (theo Phụ lục II, Thông tư 105/2023/TT-BQP) như HIV, động kinh, tâm thần sẽ dẫn đến miễn nghĩa vụ.

6. Các trường hợp đặc biệt: Cận thị, loạn thị sức khỏe loại mấy?

Điểm mới từ Thông tư 105/2023/TT-BQP: Loạn thị không còn là tiêu chuẩn mặc định để loại ngũ như quy định cũ. Loạn thị nhẹ (dưới 1 diop) thường được chấm điểm 2 hoặc 3, vẫn đủ điều kiện nhập ngũ nếu các chỉ tiêu khác tốt. Chỉ loạn thị nặng (ảnh hưởng thị lực lớn, điểm 4 trở lên) mới tạm hoãn hoặc miễn.

Về cận thị: Cận thị dưới 1,5 diop có thể thuộc loại 3 và đủ nhập ngũ (với kính hỗ trợ), nhưng từ 1,5 diop trở lên thường bị loại theo danh mục bệnh mắt tại Phụ lục. Viễn thị các mức độ cũng tương tự, dẫn đến không gọi nhập ngũ.

Ví dụ: Công dân cận thị 1 diop với thể lực tốt có thể được phân công nhiệm vụ phù hợp, nhưng cần Hội đồng đánh giá toàn diện.

7. Câu hỏi thường gặp

Loạn thị bao nhiêu thì không phải đi nghĩa vụ quân sự?

Theo quy định mới nhất, loạn thị mức độ nhẹ (dưới 1 diop) thường được chấm điểm 2 hoặc 3. Chỉ những trường hợp loạn thị gây ảnh hưởng lớn đến thị lực (điểm 4 trở lên) mới thuộc diện tạm hoãn.

Tôi có sức khỏe loại 3 nhưng muốn xin đi nghĩa vụ có được không?

Được. Sức khỏe loại 3 nằm trong diện đủ điều kiện nhập ngũ. Nếu bạn có tinh thần tình nguyện, đây là một điểm cộng lớn trong quá trình xét tuyển tại địa phương.

Kết quả khám sức khỏe loại 3 có thể thay đổi ở vòng khám sau không?

Có thể. Kết quả khám sơ tuyển tại xã/phường chỉ là bước đầu. Kết quả cuối cùng do Hội đồng khám sức khỏe cấp huyện quyết định sau khi khám chuyên sâu 8 chỉ số.

Nếu có sức khỏe loại 3, tôi có thể được phân công công việc gì trong quân đội?

Công dân sức khỏe loại 3 có thể được phân công vào các nhiệm vụ ít yêu cầu thể lực, như: Công việc hành chính (văn thư, quản lý hồ sơ). Hậu cần (quản lý kho, cung ứng). Nhiệm vụ kỹ thuật (sửa chữa, bảo trì thiết bị). Quyết định cụ thể phụ thuộc vào đánh giá của Hội đồng khám sức khỏe và nhu cầu của đơn vị.

Nếu sức khỏe loại 3 không ổn định, tôi có thể được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự không?

Có, nếu sức khỏe loại 3 liên quan đến bệnh lý cần điều trị (như viêm gan cấp, chấn thương), công dân có thể được tạm hoãn theo Điều 41, Luật Nghĩa vụ quân sự 2015. Sau khi điều trị, công dân sẽ được khám lại để đánh giá. Thời gian tạm hoãn tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe và quy định địa phương.

Sức khỏe loại 3 có đi nghĩa vụ quân sự không còn phụ thuộc vào kết quả khám sức khỏe, tình trạng bệnh lý cụ thể và tiêu chuẩn tuyển chọn theo quy định của pháp luật hiện hành. Vì vậy, công dân không nên chỉ căn cứ vào kết luận “loại 3” để xác định mình có phải nhập ngũ hay không mà cần đối chiếu với các quy định về tiêu chuẩn sức khỏe và kết luận của Hội đồng khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự. Nếu bạn còn vướng mắc về điều kiện nhập ngũ, phân loại sức khỏe hoặc các trường hợp được tạm hoãn, miễn gọi nhập ngũ, ACC Hà Nội sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ giải đáp theo quy định pháp luật mới nhất.