Nợ thẻ tín dụng có bị truy tố là vấn đề được nhiều người quan tâm khi gặp khó khăn trong thanh toán. Việc chậm trả hoặc không trả nợ thẻ tín dụng chủ yếu thuộc phạm vi dân sự, nhưng một số trường hợp có thể bị xem xét dưới góc độ hình sự nếu có yếu tố gian dối. Cùng ACC Hà Nội phân tích rõ ràng để người đọc nắm được quy định hiện hành.

1. Không trả nợ thẻ tín dụng có bị truy tố trách nhiệm hình sự không?

Việc không trả nợ thẻ tín dụng không tự động dẫn đến truy tố trách nhiệm hình sự. Theo Bộ luật Hình sự 2015 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự 2017, hành vi chậm thanh toán nợ phát sinh từ hợp đồng tín dụng thường được giải quyết thông qua các biện pháp dân sự như khởi kiện đòi nợ hoặc yêu cầu thi hành án. Chỉ khi có dấu hiệu cấu thành tội phạm như chiếm đoạt tài sản thông qua thủ đoạn gian dối ngay từ đầu thì mới có thể bị xem xét theo quy định hình sự.

Ví dụ, nếu người vay làm hồ sơ tín dụng với thông tin sai lệch có chủ đích để chiếm đoạt số tiền lớn thì có thể bị điều tra. Ngược lại, trường hợp chỉ gặp khó khăn tài chính tạm thời và không có ý định gian lận thì ngân hàng chủ yếu áp dụng biện pháp thu hồi nợ dân sự. Người vay cần phân biệt rõ hai khía cạnh này để tránh hiểu lầm không cần thiết.

2. Hậu quả pháp lý khi không thanh toán nợ thẻ tín dụng

Khi không trả nợ thẻ tín dụng, người vay trước hết phải đối mặt với các biện pháp thu hồi nợ từ phía ngân hàng. Ngân hàng có thể tính lãi suất quá hạn, chuyển nợ xấu và báo cáo lên trung tâm tín dụng quốc gia, ảnh hưởng đến khả năng vay vốn sau này. Về mặt dân sự, ngân hàng có quyền khởi kiện ra tòa án để đòi khoản nợ gốc, lãi và các chi phí liên quan.

Nếu có bản án có hiệu lực nhưng người vay vẫn không thực hiện nghĩa vụ thì ngân hàng có thể yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự cưỡng chế tài sản. Về mặt hình sự, theo Bộ luật Hình sự 2015 được sửa đổi năm 2017, hành vi không trả nợ chỉ bị truy cứu khi đáp ứng đầy đủ yếu tố cấu thành tội phạm, chẳng hạn như tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Trong thực tế, phần lớn các trường hợp nợ thẻ tín dụng đều được xử lý ở mức độ dân sự mà không chuyển sang hình sự.

Xem thêm: Làm thất thoát bao nhiêu tiền thì bị truy tố? Chi tiết

3. Cách xử lý khi gặp khó khăn trong việc trả nợ thẻ tín dụng

Khi gặp khó khăn tài chính, người vay nên chủ động liên hệ với ngân hàng để thương lượng phương án trả nợ. Các ngân hàng thường có chính sách gia hạn thời hạn thanh toán, giảm lãi suất tạm thời hoặc cơ cấu lại nợ cho khách hàng có lý do chính đáng. Nếu đã bị chuyển nợ xấu, người vay cần thu thập chứng từ chứng minh hoàn cảnh để đề nghị ngân hàng xem xét lại.

Trong trường hợp ngân hàng khởi kiện, người vay nên tham gia tố tụng dân sự để bảo vệ quyền lợi, có thể yêu cầu giảm trừ một phần lãi suất nếu có căn cứ. Khi nhận được thông báo điều tra hình sự, người vay cần liên hệ ngay với luật sư để được hỗ trợ giải trình, chứng minh không có ý định gian dối. Việc chủ động hợp tác với ngân hàng và cơ quan chức năng thường giúp giảm thiểu rủi ro bị áp dụng biện pháp mạnh.

Xem thêm: Sự khác nhau giữa truy tố và khởi tố trong tố tụng hình sự

4. Câu hỏi thường gặp

Không trả nợ thẻ tín dụng có bị truy tố trách nhiệm hình sự không?

Hầu hết các trường hợp chỉ bị xử lý dân sự. Chỉ khi có yếu tố lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi năm 2017 thì mới có thể bị truy tố. Người vay cần chứng minh mình không có chủ đích gian dối ngay từ đầu.

Ngân hàng có thể yêu cầu công an can thiệp khi nợ thẻ tín dụng không?

Ngân hàng chỉ có thể yêu cầu công an can thiệp khi có dấu hiệu tội phạm. Nếu chỉ là nợ hợp đồng thông thường thì công an không can thiệp mà hướng dẫn giải quyết theo thủ tục dân sự.

Lãi suất quá hạn có bị tính vào tội hình sự không?

Lãi suất quá hạn là vấn đề dân sự. Việc tính lãi suất cao không làm thay đổi bản chất dân sự của khoản nợ trừ khi có thêm hành vi gian dối cấu thành tội phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015 và Luật sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Nợ thẻ tín dụng có bị truy tố không phải lúc nào cũng dẫn đến trách nhiệm hình sự. Để được tư vấn cụ thể và bảo vệ quyền lợi hợp pháp, liên hệ ACC Hà Nội ngay hôm nay.