Nguyên giá tài sản cố định là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp xác định chính xác giá trị tài sản, tính khấu hao và lập báo cáo tài chính minh bạch. Việc nắm rõ cách xác định giá trị ban đầu của tài sản cố định không chỉ đảm bảo tuân thủ quy định mà còn hỗ trợ quản lý vốn hiệu quả. Thủ tục này đòi hỏi sự cẩn trọng trong việc thu thập chứng từ và áp dụng đúng quy định hiện hành. Cùng ACC Hà Nội tìm hiểu chi tiết để áp dụng đúng trong thực tế.

1. Hướng dẫn xác định nguyên giá tài sản cố định

Xác định nguyên giá tài sản cố định đòi hỏi doanh nghiệp thu thập đầy đủ chứng từ hợp lệ và tuân thủ các quy định về giá trị ban đầu. Nguyên giá bao gồm toàn bộ chi phí hợp lý, hợp lệ liên quan đến việc đưa tài sản vào trạng thái sẵn sàng sử dụng.

Thông tư 99/2025/TT-BTC bổ sung hướng dẫn chi tiết về việc cập nhật giá trị khi có thay đổi về chi phí lắp đặt hoặc vận chuyển. Doanh nghiệp cần phân loại tài sản thành tài sản hữu hình và vô hình để áp dụng công thức phù hợp. Việc xác định đúng giúp tránh sai lệch trong khấu hao và báo cáo thuế.

2. Các yếu tố cấu thành nguyên giá tài sản cố định

Nguyên giá tài sản cố định được hình thành từ nhiều khoản chi phí cụ thể. Giá mua ghi trên hóa đơn là yếu tố cơ bản, bao gồm cả thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng không được khấu trừ. Chi phí vận chuyển, bốc dỡ và bảo hiểm trong quá trình đưa tài sản về kho cũng được tính vào nguyên giá.

Chi phí lắp đặt, chạy thử và đào tạo nhân viên vận hành được cộng thêm nếu phát sinh hợp lý. Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định rõ cách xử lý chi phí phát sinh sau khi tài sản đã đưa vào sử dụng nhưng vẫn nằm trong giai đoạn hoàn thiện.

Xem thêm: Quy định các mặt hàng chịu thuế suất 10%

3. Quy trình xác định nguyên giá tài sản cố định theo quy định

Doanh nghiệp thực hiện theo các bước sau để đảm bảo tính chính xác.

Bước 1: Thu thập chứng từ gốc

Doanh nghiệp tập hợp hóa đơn, hợp đồng mua bán, biên bản nghiệm thu và chứng từ thanh toán liên quan đến tài sản. Các chứng từ này phải hợp lệ và phản ánh đúng giá trị thực tế chi trả.

Bước 2: Phân loại chi phí hợp lý

Các khoản chi phí được phân loại thành chi phí mua sắm, chi phí liên quan trực tiếp và chi phí gián tiếp được chấp nhận. Chỉ những chi phí cần thiết để đưa tài sản vào sử dụng mới được ghi nhận.

Bước 3: Tính toán và ghi nhận giá trị

Cộng tất cả chi phí hợp lệ để xác định nguyên giá tài sản cố định. Sau đó ghi nhận vào sổ kế toán theo đúng tài khoản quy định và lập biên bản xác nhận nội bộ.

Bước 4: Kiểm tra và điều chỉnh định kỳ

Doanh nghiệp rà soát lại nguyên giá khi có phát sinh chi phí bổ sung hoặc thay đổi theo Thông tư 99/2025/TT-BTC để đảm bảo số liệu luôn chính xác.

Xem thêm: Xác định giá đất được trừ khi tính thuế GTGT như thế nào?

4. Lưu ý khi áp dụng quy định về nguyên giá tài sản cố định

Doanh nghiệp cần phân biệt rõ giữa chi phí vốn hóa và chi phí thường xuyên để tránh ghi nhận sai. Tài sản cố định hình thành qua đầu tư xây dựng cơ bản phải xác định nguyên giá theo giá trị quyết toán công trình. Khi tài sản được tặng, biếu hoặc góp vốn, nguyên giá được xác định theo giá trị được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Việc cập nhật nguyên giá theo Thông tư 99/2025/TT-BTC giúp doanh nghiệp xử lý kịp thời các thay đổi về tỷ giá hoặc chi phí phát sinh. Kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sai sót sớm và điều chỉnh kịp thời trước khi lập báo cáo tài chính.

5. Câu hỏi thường gặp

Nguyên giá tài sản cố định có bao gồm chi phí bảo dưỡng định kỳ không?

Chi phí bảo dưỡng định kỳ không được tính vào nguyên giá tài sản cố định mà được hạch toán vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ. Chỉ các chi phí nâng cấp, cải tạo làm tăng công suất hoặc kéo dài tuổi thọ mới được vốn hóa.

Doanh nghiệp có được điều chỉnh nguyên giá tài sản cố định sau khi đã ghi nhận không?

Doanh nghiệp được điều chỉnh nguyên giá khi có phát sinh chi phí hợp lý theo Thông tư 99/2025/TT-BTC hoặc khi có quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Việc điều chỉnh phải có đầy đủ chứng từ và được ghi nhận kịp thời vào sổ kế toán.

Tài sản cố định mua trả góp thì nguyên giá được xác định như thế nào?

Nguyên giá tài sản cố định mua trả góp được xác định bằng tổng số tiền phải thanh toán theo hợp đồng, không bao gồm phần lãi trả góp. Doanh nghiệp ghi nhận nguyên giá ban đầu và phân bổ lãi vay theo kỳ hạn phù hợp với quy định hiện hành.

Nguyên giá tài sản cố định đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý tài chính doanh nghiệp. Để được hỗ trợ chi tiết và cập nhật thông tin mới nhất, hãy liên hệ ACC Hà Nội ngay hôm nay để được tư vấn chuyên sâu.