Lý lịch bị can đóng vai trò then chốt giúp cơ quan tiến hành tố tụng nắm bắt thông tin cá nhân, tiền án tiền sự và hoàn cảnh của người bị can, từ đó hỗ trợ quá trình điều tra, truy tố và xét xử được chính xác, khách quan. Việc sử dụng mẫu đúng quy định hiện hành góp phần đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan. Bài viết sau đây cung cấp thông tin chi tiết cùng ACC Hà Nội.

1. Tầm quan trọng của lý lịch bị can trong tố tụng hình sự

Lý lịch bị can là tài liệu không thể thiếu trong hồ sơ vụ án hình sự. Tài liệu này giúp cơ quan điều tra, viện kiểm sát và tòa án đánh giá đầy đủ nhân thân người bị can, bao gồm họ tên, ngày sinh, nơi cư trú, trình độ học vấn, nghề nghiệp và các thông tin liên quan đến tiền án, tiền sự.

Theo quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, việc thu thập thông tin nhân thân là bước cơ bản để xác định thẩm quyền và áp dụng biện pháp ngăn chặn phù hợp. Hiến pháp 2013 cũng khẳng định quyền con người được bảo vệ trong mọi thủ tục tố tụng, do đó việc lập lý lịch bị can phải đảm bảo tính chính xác, khách quan.

Khi thông tin được ghi nhận đầy đủ, cơ quan tiến hành tố tụng có cơ sở để đưa ra quyết định đúng pháp luật, tránh sai sót ảnh hưởng đến quyền lợi của người bị can.

2. Mẫu lý lịch bị can theo quy định hiện hành

Mẫu lý lịch bị can được xây dựng nhằm thống nhất nội dung và hình thức trình bày theo quy định hiện hành. Biểu mẫu này giúp người bị can hoặc người thân dễ dàng cung cấp thông tin cần thiết một cách rõ ràng, đầy đủ. Dưới đây là mẫu biểu mẫu được sử dụng phổ biến:

Tải xuống PDF | Tải xuống Word

Xem thêm: Bị cáo bị can nguyên đơn bị đơn khác nhau như thế nào?

3. Các nội dung cần có trong lý lịch bị can

Lý lịch bị can thường bao gồm các mục thông tin cơ bản như họ và tên khai sinh, bí danh nếu có, ngày tháng năm sinh, giới tính, nơi sinh, nơi đăng ký hộ khẩu thường trú và nơi ở hiện tại.

Tiếp theo là trình độ văn hóa, nghề nghiệp, đơn vị công tác, dân tộc, tôn giáo và quốc tịch. Phần quan trọng khác là thông tin về tiền án, tiền sự, các quyết định xử lý hành chính hoặc hình sự trước đây.

Theo quy định tại Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự 2015, cơ quan điều tra có trách nhiệm xác minh các thông tin này để đảm bảo tính chính xác.

Danh sách thông tin cần khai báo thường được trình bày dưới dạng mục rõ ràng giúp người khai dễ theo dõi và điền đầy đủ.

Xem thêm: Cơ quan có thẩm quyền khởi tố bị can là cơ quan nào?

4. Cách lập và sử dụng lý lịch bị can đúng quy định

Người bị can hoặc người đại diện hợp pháp cần điền thông tin vào mẫu một cách trung thực, không khai man. Sau khi hoàn thành, tài liệu được nộp cho cơ quan điều tra hoặc viện kiểm sát đang thụ lý vụ án.

Thông tư liên tịch 01/2026/TTLT-VKSNDTC-BCA-BQP quy định về việc phối hợp giữa các cơ quan trong việc thu thập và kiểm tra thông tin nhân thân. Cơ quan tiếp nhận có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu với giấy tờ gốc như chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu hoặc giấy xác nhận của địa phương. Thời gian xử lý thường được thực hiện trong thời hạn luật định để không ảnh hưởng đến tiến độ tố tụng.

Việc sử dụng lý lịch bị can đúng cách giúp rút ngắn thời gian xác minh và nâng cao hiệu quả công tác điều tra.

5. Lưu ý khi chuẩn bị lý lịch bị can

Khi điền lý lịch bị can, cần sử dụng giấy tờ gốc để đảm bảo số liệu chính xác, tránh sai lệch về ngày tháng hoặc địa chỉ. Nếu có thay đổi thông tin sau khi nộp, người bị can cần thông báo ngay cho cơ quan đang thụ lý để bổ sung.

Việc giữ bản sao có xác nhận của cơ quan cũng là biện pháp cần thiết để bảo vệ quyền lợi sau này. Các thông tin nhạy cảm như tiền án cần được ghi nhận đầy đủ theo quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 nhằm tạo điều kiện cho cơ quan tiến hành tố tụng đánh giá đúng mức độ nguy hiểm của hành vi.

Lý lịch bị can là công cụ hỗ trợ đắc lực cho hoạt động tố tụng hình sự. Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ, hãy liên hệ ACC Hà Nội ngay hôm nay.