Khiếu nại tranh chấp đất đai là thủ tục pháp lý quan trọng giúp cá nhân, tổ chức bảo vệ quyền sử dụng đất khi phát sinh mâu thuẫn. Việc thực hiện đúng trình tự không chỉ đảm bảo tính hợp pháp mà còn tăng khả năng giải quyết nhanh chóng, tránh thiệt hại không đáng có. Hiểu rõ quy trình sẽ giúp người dân chủ động hơn trong việc bảo vệ lợi ích của mình. Cùng ACC Hà Nội tìm hiểu chi tiết để áp dụng hiệu quả.

1. Khi nào được khiếu nại trong tranh chấp đất đai?

Cần phân biệt giữa tranh chấp đất đai và khiếu nại. Theo Điều 237 Luật Đất đai 2024, người sử dụng đất có quyền khiếu nại đối với quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính về quản lý đất đai theo quy định của Luật Khiếu nại 2011.

Do đó, người dân chỉ thực hiện khiếu nại khi không đồng ý với quyết định hoặc hành vi của cơ quan nhà nước trong quá trình giải quyết vụ việc, chẳng hạn như quyết định thu hồi đất, bồi thường, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc quyết định giải quyết tranh chấp đất đai của cơ quan có thẩm quyền. Đối với tranh chấp quyền sử dụng đất giữa các cá nhân, tổ chức thì việc giải quyết được thực hiện theo trình tự của Luật Đất đai 2024 hoặc khởi kiện tại Tòa án, không phải là thủ tục khiếu nại.

2. Trình tự khiếu nại quyết định hành chính về đất đai

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Hồ sơ gồm đơn khiếu nại; quyết định hành chính hoặc tài liệu về hành vi hành chính bị khiếu nại; giấy tờ chứng minh quyền, lợi ích hợp pháp và các tài liệu liên quan.

Bước 2: Nộp đơn khiếu nại

Theo Điều 7 và Điều 8 Luật Khiếu nại 2011, người khiếu nại gửi đơn đến người đã ban hành quyết định hành chính hoặc có hành vi hành chính bị khiếu nại. Hiện nay, theo Nghị định 155/2026/NĐ-CP, người dân cũng có thể nộp đơn bằng phương thức điện tử qua Cổng dịch vụ công theo quy định.

Bước 3: Thụ lý và giải quyết

Cơ quan có thẩm quyền xem xét điều kiện thụ lý, xác minh nội dung, tổ chức đối thoại khi cần thiết và ban hành quyết định giải quyết. Trường hợp phải tạm đình chỉ để chờ kết quả đo đạc, giám định hoặc xác minh thì thời gian tạm đình chỉ không tính vào thời hạn giải quyết theo Nghị định 155/2026/NĐ-CP.

Bước 4: Thực hiện quyền khiếu nại tiếp hoặc khởi kiện

Nếu không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu hoặc quá thời hạn mà khiếu nại chưa được giải quyết thì người khiếu nại có quyền khiếu nại lần hai hoặc khởi kiện vụ án hành chính theo quy định của pháp luật.

Xem thêm: Mẫu đơn khiếu nại lấn chiếm đất theo quy định

3. Hồ sơ và thời hạn giải quyết

Theo Điều 9 Luật Khiếu nại 2011, thời hiệu khiếu nại là 90 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hành chính hoặc biết được hành vi hành chính.

Theo Điều 28 và Điều 37 Luật Khiếu nại 2011, thời hạn giải quyết khiếu nại lần đầu là 30 ngày, vụ việc phức tạp tối đa 45 ngày; khiếu nại lần hai là 45 ngày, vụ việc phức tạp tối đa 60 ngày. Đối với địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn thì áp dụng thời hạn theo quy định của Luật.

Người khiếu nại cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, chứng cứ để cơ quan có thẩm quyền có căn cứ xem xét và giải quyết đúng quy định.

Xem thêm: Thời hạn giải quyết khiếu nại quyết định hành chính là bao lâu?

4. Câu hỏi thường gặp

Thời hiệu khiếu nại trong lĩnh vực đất đai là bao lâu?

Theo Điều 9 Luật Khiếu nại 2011, thời hiệu khiếu nại là 90 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hành chính hoặc biết được hành vi hành chính. Trường hợp có trở ngại khách quan hoặc sự kiện bất khả kháng thì thời gian đó không tính vào thời hiệu.

Có được khiếu nại nhiều lần về cùng một vụ việc đất đai không?

Người khiếu nại có quyền khiếu nại lần hai nếu không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu hoặc quá thời hạn mà khiếu nại chưa được giải quyết. Sau quyết định giải quyết khiếu nại lần hai, nếu vẫn không đồng ý thì có quyền khởi kiện vụ án hành chính theo quy định của pháp luật.

Khiếu nại tranh chấp đất đai có phải nộp lệ phí không?

Việc thực hiện quyền khiếu nại theo Luật Khiếu nại 2011 không phải nộp lệ phí. Tuy nhiên, người khiếu nại tự chi trả các khoản chi phí phát sinh như sao chụp tài liệu, thu thập chứng cứ hoặc thuê người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp (nếu có).

Khiếu nại tranh chấp đất đai đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng và tuân thủ đúng quy trình để đạt kết quả tốt nhất. Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc thực hiện thủ tục này, hãy liên hệ ACC Hà Nội để được hỗ trợ tư vấn chi tiết và chuyên nghiệp.