Khiếu nại hành chính là quyền cơ bản giúp công dân bảo vệ lợi ích hợp pháp trước quyết định hoặc hành vi của cơ quan nhà nước. Thủ tục này đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì trật tự pháp luật và minh bạch hành chính. Việc nắm rõ quy định giúp người dân thực hiện quyền lợi hiệu quả. Cùng ACC Hà Nội tìm hiểu chi tiết.

1. Khiếu nại hành chính là gì?

Theo khoản 1 Điều 2 Luật Khiếu nại 2011, khiếu nại hành chính là việc công dân, cơ quan hoặc tổ chức đề nghị người có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính hoặc quyết định kỷ luật cán bộ, công chức khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Đối tượng của khiếu nại hành chính chủ yếu bao gồm:

• Quyết định hành chính;
• Hành vi hành chính;
• Quyết định kỷ luật cán bộ, công chức trong một số trường hợp theo luật định.

Thông qua thủ tục khiếu nại, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét lại tính hợp pháp của quyết định hoặc hành vi bị khiếu nại, từ đó sửa đổi, hủy bỏ hoặc giữ nguyên quyết định nếu phù hợp với quy định pháp luật.

2. Ai có quyền thực hiện khiếu nại hành chính?

Theo Điều 2 và Điều 12 Luật Khiếu nại 2011, người khiếu nại có thể là:

• Công dân có quyền, lợi ích hợp pháp bị ảnh hưởng trực tiếp;
• Cơ quan, tổ chức có quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm;
• Người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền hợp pháp thực hiện việc khiếu nại trong các trường hợp pháp luật cho phép.

Đối với người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự hoặc người gặp khó khăn trong nhận thức, việc khiếu nại được thực hiện thông qua người đại diện theo quy định của pháp luật.

Việc xác định đúng chủ thể khiếu nại giúp cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận và giải quyết hồ sơ nhanh chóng, tránh trường hợp đơn bị trả lại do không đúng đối tượng.

Xem thêm: Điều kiện khiếu nại hành chính theo quy định

3. Nội dung và hình thức khiếu nại hành chính

Theo Điều 8 Luật Khiếu nại 2011, việc khiếu nại có thể được thực hiện bằng các hình thức sau:

• Khiếu nại bằng đơn;
• Khiếu nại trực tiếp tại cơ quan có thẩm quyền;
• Khiếu nại bằng phương thức điện tử theo quy định của Nghị định 155/2026/NĐ-CP thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng Dịch vụ công của bộ, ngành, địa phương.

Đơn khiếu nại cần thể hiện đầy đủ các nội dung như:

• Ngày, tháng, năm khiếu nại;
• Họ tên, địa chỉ của người khiếu nại;
• Nội dung, lý do khiếu nại;
• Yêu cầu giải quyết;
• Chữ ký hoặc điểm chỉ của người khiếu nại.

Kèm theo đơn, người khiếu nại nên gửi các tài liệu, chứng cứ liên quan để cơ quan có căn cứ xem xét, giải quyết vụ việc.

Xem thêm: Hướng dẫn cách gửi đơn khiếu nại

4. Thẩm quyền và thời hạn giải quyết khiếu nại hành chính

Theo Luật Khiếu nại 2011, người đã ban hành quyết định hành chính hoặc có hành vi hành chính bị khiếu nại là người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu.

Nếu không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu hoặc quá thời hạn mà khiếu nại chưa được giải quyết, người khiếu nại có thể:

• Khiếu nại lần hai đến người đứng đầu cơ quan cấp trên trực tiếp của người đã giải quyết lần đầu; hoặc
• Khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định của pháp luật về tố tụng hành chính.

Thời hạn giải quyết khiếu nại lần đầu thông thường là 30 ngày kể từ ngày thụ lý; đối với vụ việc phức tạp có thể kéo dài nhưng không quá 45 ngày. Đối với vùng sâu, vùng xa hoặc nơi có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, thời hạn này có thể dài hơn theo quy định của Luật Khiếu nại.

Trường hợp có quyết định tạm đình chỉ giải quyết khiếu nại theo Nghị định 155/2026/NĐ-CP (ví dụ phải chờ kết quả giám định, đo đạc hoặc kết quả giải quyết của cơ quan khác), thì thời gian tạm đình chỉ không được tính vào thời hạn giải quyết khiếu nại.

5. Câu hỏi thường gặp

Thời hiệu khiếu nại hành chính là bao lâu?

Theo Điều 9 Luật Khiếu nại 2011, thời hiệu khiếu nại là 90 ngày kể từ ngày người khiếu nại nhận được hoặc biết được quyết định hành chính, hành vi hành chính. Nếu vì ốm đau, thiên tai, địch họa, đi công tác, học tập ở nơi xa hoặc gặp trở ngại khách quan khác thì khoảng thời gian đó không tính vào thời hiệu khiếu nại.

Có được khiếu nại nhiều lần không?

Người khiếu nại chỉ được thực hiện khiếu nại lần hai nếu không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc quá thời hạn luật định mà khiếu nại chưa được giải quyết. Sau khi có quyết định giải quyết khiếu nại lần hai, nếu vẫn không đồng ý thì người khiếu nại có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định của pháp luật.

Khiếu nại hành chính có phải nộp lệ phí không?

Thủ tục khiếu nại hành chính không phải nộp lệ phí. Tuy nhiên, người khiếu nại tự chi trả các khoản chi phí phát sinh như sao chụp tài liệu, thu thập chứng cứ hoặc thuê luật sư, người đại diện (nếu có).

Khiếu nại hành chính là công cụ pháp lý thiết yếu giúp công dân bảo vệ quyền lợi trước các quyết định hành chính không đúng. Việc nắm vững quy định tại Luật Khiếu nại 2011 và Nghị định 155/2026/NĐ-CP giúp quá trình thực hiện diễn ra thuận lợi. Nếu cần hỗ trợ chi tiết về thủ tục, hãy liên hệ ACC Hà Nội để được tư vấn kịp thời và chuyên nghiệp.