Hợp đồng lao động và hợp đồng làm việc đóng vai trò then chốt trong việc xác lập quyền và nghĩa vụ giữa người lao động với người sử dụng lao động hoặc đơn vị sự nghiệp công lập. Việc phân biệt rõ hai loại hợp đồng này giúp các bên tránh nhầm lẫn pháp lý, bảo vệ quyền lợi hợp pháp và đảm bảo tuân thủ quy định hiện hành. Hiểu đúng bản chất từng loại hợp đồng còn hỗ trợ doanh nghiệp, cơ quan nhà nước xây dựng chính sách nhân sự hiệu quả. ACC Hà Nội

1. Khái niệm hợp đồng lao động theo Bộ luật Lao động 2019

Hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả công, điều kiện lao động, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên. Theo Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động được ký kết khi có quan hệ lao động giữa cá nhân với doanh nghiệp, tổ chức hoặc hộ kinh doanh.

Nội dung hợp đồng phải bao gồm công việc, địa điểm làm việc, mức lương, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, trang bị bảo hộ lao động và các điều khoản khác liên quan đến quyền lợi người lao động. Loại hợp đồng này áp dụng rộng rãi cho người lao động trong khu vực tư nhân và một số vị trí tại đơn vị sự nghiệp không thuộc biên chế viên chức.

2. Khái niệm hợp đồng làm việc theo Luật Viên chức 2025

Hợp đồng làm việc là văn bản thỏa thuận giữa viên chức với đơn vị sự nghiệp công lập về việc thực hiện nhiệm vụ theo vị trí việc làm. Luật Viên chức 2025 quy định hợp đồng làm việc được sử dụng để tuyển dụng viên chức vào các đơn vị sự nghiệp công lập, xác định rõ nhiệm vụ, quyền hạn, chế độ đãi ngộ và điều kiện làm việc.

Hợp đồng này mang tính chất công vụ, gắn liền với việc thực hiện chức trách nhà nước, khác biệt về đối tượng áp dụng so với hợp đồng lao động thông thường. Nội dung hợp đồng làm việc phải tuân thủ các quy định về vị trí việc làm, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và quy chế hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập.

Xem thêm: Công chứng hợp đồng lao động ở đâu thì pháp luật công nhận?

3. Hợp đồng lao động và hợp đồng làm việc có gì khác nhau?

Hợp đồng lao động và hợp đồng làm việc khác biệt rõ rệt về đối tượng áp dụng, nội dung thỏa thuận và cơ chế thực hiện. Hợp đồng lao động điều chỉnh quan hệ giữa người lao động với người sử dụng lao động theo Bộ luật Lao động 2019, trong khi hợp đồng làm việc điều chỉnh quan hệ giữa viên chức với đơn vị sự nghiệp công lập theo Luật Viên chức 2025.

Về thời hạn, hợp đồng lao động có thể ký xác định thời hạn hoặc không xác định thời hạn, còn hợp đồng làm việc thường gắn với thời hạn bổ nhiệm hoặc nhiệm kỳ cụ thể. Về quyền lợi, người lao động theo hợp đồng lao động được hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế theo quy định lao động, trong khi viên chức theo hợp đồng làm việc còn chịu sự điều chỉnh của các quy định về viên chức nhà nước.

Về chấm dứt hợp đồng, hợp đồng lao động tuân thủ các trường hợp đơn phương chấm dứt theo Bộ luật Lao động 2019, còn hợp đồng làm việc tuân thủ quy trình đánh giá viên chức và quyết định của đơn vị sự nghiệp công lập theo Luật Viên chức 2025.

Xem thêm: Mẫu đơn xin gia hạn hợp đồng theo quy định

4. So sánh chi tiết về quyền và nghĩa vụ các bên

Quyền và nghĩa vụ trong hai loại hợp đồng thể hiện sự khác biệt về tính chất quan hệ. Trong hợp đồng lao động, người lao động có quyền yêu cầu trả lương đúng hạn, được nghỉ phép năm, được đào tạo và được bảo đảm an toàn lao động theo Bộ luật Lao động 2019. Người sử dụng lao động có nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và giải quyết tranh chấp theo trình tự lao động.

Ngược lại, trong hợp đồng làm việc, viên chức có nghĩa vụ thực hiện nhiệm vụ được giao, tuân thủ quy chế viên chức và chịu trách nhiệm trước đơn vị sự nghiệp công lập theo Luật Viên chức 2025. Đơn vị sự nghiệp công lập có quyền điều động viên chức theo nhu cầu công việc và đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ định kỳ. Sự khác biệt này xuất phát từ tính chất công vụ của hợp đồng làm việc so với tính chất thương mại của hợp đồng lao động.

5. Câu hỏi thường gặp

Hợp đồng lao động có thể chuyển sang hợp đồng làm việc được không?

Trả lời: Việc chuyển đổi giữa hai loại hợp đồng phụ thuộc vào vị trí việc làm và quy định của đơn vị. Nếu người lao động được tuyển dụng vào vị trí viên chức tại đơn vị sự nghiệp công lập thì có thể ký hợp đồng làm việc theo Luật Viên chức 2025 sau khi đáp ứng điều kiện thi tuyển hoặc xét tuyển.

Thời hạn hợp đồng làm việc có giống hợp đồng lao động không?

Trả lời: Thời hạn hợp đồng làm việc thường gắn với nhiệm kỳ hoặc thời hạn bổ nhiệm viên chức theo Luật Viên chức 2025, trong khi hợp đồng lao động theo Bộ luật Lao động 2019 có thể ký không xác định thời hạn hoặc xác định thời hạn từ 12 tháng đến 36 tháng.

Ai có thẩm quyền ký hợp đồng làm việc?

Trả lời: Thẩm quyền ký hợp đồng làm việc thuộc về người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập hoặc người được ủy quyền theo Luật Viên chức 2025. Trong khi đó, hợp đồng lao động do người sử dụng lao động hoặc người được ủy quyền ký kết theo Bộ luật Lao động 2019.

Hợp đồng lao động và hợp đồng làm việc cần được hiểu rõ để áp dụng đúng quy định pháp luật, tránh rủi ro tranh chấp. Nếu bạn cần tư vấn chi tiết hoặc hỗ trợ soạn thảo hợp đồng phù hợp, hãy liên hệ ACC Hà Nội để được hỗ trợ chuyên nghiệp và kịp thời.