Hình thức hợp đồng lao động đóng vai trò then chốt trong việc xác lập quyền và nghĩa vụ giữa người lao động và người sử dụng lao động. Việc nắm rõ quy định về hình thức giúp các bên thực hiện giao kết đúng pháp luật, hạn chế tranh chấp phát sinh. Theo Bộ luật Lao động 2019, hình thức hợp đồng lao động được quy định cụ thể để đảm bảo tính minh bạch và hiệu lực thi hành. Cùng ACC Hà Nội tìm hiểu chi tiết vấn đề này.

1. Hình thức hợp đồng lao động là gì?

Hình thức hợp đồng lao động là cách thức thể hiện sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về nội dung công việc, quyền lợi và trách nhiệm của các bên. Theo quy định tại Bộ luật Lao động 2019, hình thức hợp đồng lao động chủ yếu được thể hiện qua văn bản hoặc lời nói trong một số trường hợp đặc biệt.

Việc xác định đúng hình thức giúp hợp đồng có giá trị pháp lý và bảo vệ quyền lợi của cả hai bên khi có tranh chấp xảy ra. Hình thức hợp đồng lao động không chỉ đơn thuần là cách ghi nhận thỏa thuận mà còn là cơ sở để cơ quan nhà nước kiểm tra, giám sát việc thực hiện pháp luật lao động.

2. Các hình thức hợp đồng lao động theo Bộ luật Lao động 2019

Bộ luật Lao động 2019 quy định hai hình thức chính là văn bản và lời nói.

• Hình thức văn bản là bắt buộc trong hầu hết các trường hợp, bao gồm hợp đồng lao động xác định thời hạn, không xác định thời hạn hoặc hợp đồng theo mùa vụ có thời hạn từ một tháng trở lên.
• Hình thức lời nói chỉ được áp dụng khi hợp đồng có thời hạn dưới một tháng, nhằm tạo điều kiện linh hoạt cho công việc ngắn hạn.
• Ngoài ra, Bộ luật Lao động 2019 cho phép sử dụng hình thức điện tử nếu đáp ứng điều kiện về chữ ký số và lưu trữ dữ liệu theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử.

Mỗi hình thức đều phải đảm bảo đầy đủ nội dung về công việc, địa điểm làm việc, mức lương, thời giờ làm việc và các điều khoản khác.

Xem thêm: Mẫu thỏa thuận chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định

3. Yêu cầu về nội dung và cách thức giao kết hợp đồng lao động

Khi giao kết bằng văn bản, hợp đồng phải được lập thành hai bản có giá trị pháp lý ngang nhau, mỗi bên giữ một bản. Nội dung hợp đồng cần ghi rõ:

• Họ tên, ngày sinh, giới tính, địa chỉ, số chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân của người lao động;
• Tên, địa chỉ của người sử dụng lao động;
• Công việc, địa điểm làm việc; thời hạn hợp đồng;
• Mức lương và hình thức trả lương;
• Chế độ nâng lương; thời giờ làm việc, nghỉ ngơi; trang bị bảo hộ lao động;
• Bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế.

Nếu giao kết bằng lời nói, các bên vẫn phải thống nhất đầy đủ các nội dung trên và có thể ghi âm, ghi hình để làm chứng cứ khi cần thiết. Việc tuân thủ đúng yêu cầu này giúp hình thức hợp đồng lao động phát huy hiệu lực thực tế.

Xem thêm: Mẫu quyết định thanh lý hợp đồng lao động chi tiết

4. Hậu quả pháp lý khi không tuân thủ đúng hình thức hợp đồng lao động

Nếu không tuân thủ hình thức hợp đồng lao động theo quy định, hợp đồng có thể bị coi là vô hiệu một phần hoặc toàn bộ. Khi đó, người sử dụng lao động phải trả lương và các chế độ khác cho người lao động theo mức đã thỏa thuận hoặc theo quy định của pháp luật. Người lao động vẫn được hưởng quyền lợi về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế trong thời gian làm việc thực tế.

Trường hợp tranh chấp xảy ra, Tòa án sẽ căn cứ vào các chứng cứ khác như bảng lương, sổ lao động hoặc lời khai của nhân chứng để giải quyết. Việc vi phạm hình thức hợp đồng lao động còn có thể dẫn đến xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động.

5. Câu hỏi thường gặp

Hợp đồng lao động có thể giao kết bằng tin nhắn điện tử không?

Theo Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động có thể giao kết thông qua phương tiện điện tử nếu đáp ứng điều kiện về chữ ký số và lưu trữ dữ liệu theo pháp luật giao dịch điện tử. Các bên cần đảm bảo nội dung đầy đủ và có giá trị pháp lý tương đương văn bản giấy.

Hợp đồng lao động bằng lời nói có được trả trợ cấp thôi việc không?

Hợp đồng lao động bằng lời nói vẫn được công nhận nếu thuộc trường hợp thời hạn dưới một tháng. Khi chấm dứt, người lao động được trả trợ cấp thôi việc nếu đủ điều kiện theo Bộ luật Lao động 2019, dựa trên thời gian làm việc thực tế và mức lương thỏa thuận.

Người sử dụng lao động có bị phạt khi không lập hợp đồng văn bản không?

Người sử dụng lao động có thể bị xử phạt hành chính nếu không giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản theo quy định. Mức phạt được tính theo số lượng người lao động bị vi phạm và có thể kèm theo nghĩa vụ bồi thường thiệt hại cho người lao động.

Hình thức hợp đồng lao động là yếu tố nền tảng giúp các bên thực hiện quyền lợi một cách minh bạch và an toàn. Việc tuân thủ đúng quy định không chỉ tránh rủi ro pháp lý mà còn xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp. Liên hệ ACC Hà Nội ngay hôm nay để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ soạn thảo hợp đồng chuẩn pháp luật.