Cách tính thời hạn xóa án tích là một quy trình pháp lý quan trọng, giúp cá nhân từng chấp hành án hình sự khôi phục quyền công dân và tái hòa nhập cộng đồng một cách hiệu quả. Việc nắm rõ quy định này không chỉ hỗ trợ trong việc lập kế hoạch cuộc sống sau án mà còn tránh những rào cản pháp lý không đáng có trong công việc hay các hoạt động xã hội. Hiểu đúng cách tính thời hạn xóa án tích sẽ mang lại sự tự tin và cơ hội mới cho nhiều người. Cùng ACC Hà Nội khám phá chi tiết.

1. Hướng dẫn cách tính thời hạn xóa án tích

Việc cách tính thời hạn xóa án tích được quy định cụ thể tại Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017, nhằm đảm bảo tính công bằng và nhân đạo trong hệ thống tư pháp.

Cách tính thời hạn để xóa án tích theo Điều 73 Bộ luật Hình sự 2015 như sau:

• Thời hạn để xóa án tích quy định tại Điều 70 và Điều 71 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017) căn cứ vào hình phạt chính đã tuyên.
• Người bị kết án chưa được xóa án tích mà thực hiện hành vi phạm tội mới và bị Tòa án kết án bằng bản án có hiệu lực pháp luật thì thời hạn để xóa án tích cũ được tính lại kể từ ngày chấp hành xong hình phạt chính hoặc thời gian thử thách án treo của bản án mới hoặc từ ngày bản án mới hết thời hiệu thi hành.
• Người bị kết án trong trường hợp phạm nhiều tội mà có tội thuộc trường hợp đương nhiên được xóa án tích, có tội thuộc trường hợp xóa án tích theo quyết định của Tòa án thì căn cứ vào thời hạn quy định tại Điều 71 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017) Tòa án quyết định việc xóa án tích đối với người đó.
• Người được miễn chấp hành phần hình phạt còn lại cũng được coi như đã chấp hành xong hình phạt.

2. Các yếu tố ảnh hưởng đến thời hạn xóa án tích

Khi áp dụng cách tính thời hạn xóa án tích, cần xem xét nhiều yếu tố pháp lý để tránh sai sót, vì thời hạn không phải là con số cố định mà phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tội phạm và hình thức xử phạt.

Theo Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi năm 2017, thời hạn sẽ thay đổi tùy theo khung hình phạt: nếu bị kết án từ trên 3 năm đến 7 năm tù, thời gian chờ xóa án tích là 3 năm; từ trên 7 năm đến 15 năm là 4 năm; còn từ trên 15 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình được giảm án thì là 5 năm sau khi chấp hành xong.

Những quy định này được Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi năm 2017 làm rõ bằng cách hướng dẫn tính toán thời hạn đối với các trường hợp đặc thù, như khi người bị kết án được hưởng án treo, thời hạn thử thách sẽ được cộng vào để xác định điểm khởi đầu tính toán. Ngoài ra, yếu tố tái phạm cũng đóng vai trò quan trọng: nếu cá nhân có án tích chưa xóa và phạm tội mới, thời hạn xóa sẽ bị kéo dài hoặc thậm chí không được áp dụng cho đến khi giải quyết hết các án cũ.

Một yếu tố khác là các hình thức phạt không tù như phạt tiền hoặc cải tạo không giam giữ, nơi thời hạn xóa án tích chỉ là 1 năm sau khi nộp đủ tiền phạt hoặc hoàn thành cải tạo.

Trong thực tiễn, các tòa án thường kiểm tra kỹ lưỡng hồ sơ để đảm bảo không có vi phạm trong thời gian chờ, vì bất kỳ hành vi trái pháp luật nào cũng có thể reset lại đồng hồ tính toán. Điều này nhấn mạnh rằng cách tính thời hạn xóa án tích đòi hỏi sự kiên trì và tuân thủ nghiêm ngặt, giúp cá nhân không chỉ xóa bỏ gánh nặng pháp lý mà còn xây dựng lại uy tín xã hội.

Hơn nữa, đối với người nước ngoài hoặc trường hợp liên quan đến nhiều tỉnh thành, yếu tố địa lý có thể ảnh hưởng đến thời gian xử lý hồ sơ, đòi hỏi phải chuẩn bị đầy đủ giấy tờ để tránh chậm trễ.

Xem thêm: Người có án tích có được cấp visa không?

3. Điều kiện và thủ tục liên quan đến xóa án tích

Tại Điều 70 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về việc đương nhiên được xóa án tích như sau:

• Đương nhiên được xóa án tích được áp dụng đối với người bị kết án không phải về các tội quy định tại Chương XIII và Chương XXVI của Bộ luật Hình sự 2015 khi họ đã chấp hành xong hình phạt chính, thời gian thử thách án treo hoặc hết thời hiệu thi hành bản án và đáp ứng các điều kiện quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 70 Bộ luật Hình sự 2015.
• Người bị kết án đương nhiên được xóa án tích, nếu từ khi chấp hành xong hình phạt chính hoặc hết thời gian thử thách án treo, người đó đã chấp hành xong hình phạt bổ sung, các quyết định khác của bản án và không thực hiện hành vi phạm tội mới trong thời hạn sau đây:

• 01 năm trong trường hợp bị phạt cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ, phạt tù nhưng được hưởng án treo;
• 02 năm trong trong trường hợp bị phạt tù đến 05 năm;
• 03 năm trong trường hợp bị phạt tù từ trên 05 năm đến 15 năm;
• 05 năm trong trường hợp bị phạt tù từ trên 15 năm, tù chung thân hoặc tử hình nhưng đã được giảm án.

Trường hợp người bị kết án đang chấp hành hình phạt bổ sung là quản chế, cấm cư trú, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định, tước một số quyền công dân mà thời hạn phải chấp hành dài hơn thời hạn quy định tại các điểm a, b và c khoản 2 Điều 70 Bộ luật Hình sự 2015 thì thời hạn đương nhiên được xóa án tích sẽ hết vào thời điểm người đó chấp hành xong hình phạt bổ sung.

• Người bị kết án đương nhiên được xóa án tích, nếu từ khi hết thời hiệu thi hành bản án, người đó không thực hiện hành vi phạm tội mới trong thời hạn quy định tại khoản 2 Điều 70 Bộ luật Hình sự 2015.
• Cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp có trách nhiệm cập nhật thông tin về tình hình án tích của người bị kết án và khi có yêu cầu thì cấp phiếu lý lịch tư pháp xác nhận không có án tích, nếu có đủ điều kiện quy định tại khoản 2 hoặc khoản 3 Điều 70 Bộ luật Hình sự 2015.

Xem thêm: Người đã xóa án tích có đi Nhật Bản được không?

4. Quy trình thực hiện xóa án tích sau khi tính thời hạn

Căn cứ vào Điều 369 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định về thủ tục xóa án tích và Điều 45 Luật Lý lịch tư pháp 2009 quy định về thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 1 thì:

Thứ nhất, đối với người xóa án tích theo quyết định của Tòa án (bao gồm cả xóa án tích trong trường hợp đặc biệt).

Bước 1: Người bị kết án nộp hồ sơ xóa án tích đến Tòa án đã xét xử sơ thẩm;

Bước 2: Tòa án sẽ chuyển hồ sơ xin xóa án tích cho Viện kiểm sát cùng cấp trong thời hạn 03 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ và sau 05 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ thì Viện kiểm sát sẽ thông báo bằng văn bản và chuyển tài liệu lại cho Tòa án;

Bước 3: Trong thời hạn 05 ngày kể từ ngày nhận lại tài liệu từ Viện kiểm sát, Tòa án sẽ ra quyết định xóa án tích nếu người bị kết án có đủ điều kiện để xóa án tích;

Bước 4: Trong thời hạn 05 ngày tiếp theo, Tòa án sẽ gửi quyết định xóa án tích cho người bị kết án;

Thứ hai, đối với trường hợp đương nhiên xóa án tích

Để được cấp phiếu lý lịch tư pháp, người đương nhiên xóa án tích cần mang theo bản sao CMND/CCCD và tờ khai yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp đến Sở Tư pháp nơi thường trú/tạm trú để xin cấp Phiếu lý lịch tư pháp.

Sở Tư pháp trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được yêu cầu sẽ cấp Phiếu lý lịch tư pháp cho người bị kết án

5. Câu hỏi thường gặp

Thời hạn xóa án tích đối với án treo là bao lâu?

Theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015, người được hưởng án treo sẽ đương nhiên được xóa án tích sau 01 năm kể từ khi kết thúc thời gian thử thách, nếu trong thời gian đó họ chấp hành nghiêm chỉnh các nghĩa vụ, không phạm tội mới và đã chấp hành xong các hình phạt bổ sung, các quyết định khác của bản án.

Làm thế nào nếu tái phạm trong thời gian chờ xóa án tích?

Nếu tái phạm trong thời gian chờ, theo quy định tại Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi năm 2017, thời hạn xóa án tích sẽ bị hủy và tính lại từ bản án mới, có thể kéo dài hơn do coi là tình tiết tăng nặng. Trong thực tế, lời khuyên là tham khảo luật sư để đánh giá rủi ro và lập kế hoạch tránh tái phạm.

Ai có thẩm quyền quyết định xóa án tích?

Thẩm quyền quyết định xóa án tích thuộc về Tòa án nhân dân (đã xét xử sơ thẩm). Theo Điều 369 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, Tòa án sẽ ra quyết định xóa án tích khi người bị kết án đủ điều kiện, hoặc cấp giấy chứng nhận xóa án tích đối với các trường hợp đặc biệt. Đối với trường hợp đương nhiên được xóa án tích, cơ quan lập lý lịch tư pháp (Sở Tư pháp) sẽ cập nhật thông tin.

Cách tính thời hạn xóa án tích là chìa khóa để nhiều người vượt qua quá khứ và hướng tới tương lai sáng sủa hơn, với các quy định pháp luật được thiết kế để hỗ trợ cải tạo thực sự. Việc tuân thủ đúng thời hạn và điều kiện sẽ mang lại quyền lợi đầy đủ, từ việc làm đến tham gia các hoạt động công cộng. Đừng để sự thiếu hiểu biết cản trở bạn – hãy hành động ngay hôm nay. Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ thủ tục, hãy liên hệ ACC Hà Nội để nhận sự giúp đỡ chuyên nghiệp từ đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm.