Ai phải nộp thuế thu nhập cá nhân là vấn đề được nhiều cá nhân quan tâm khi có thu nhập từ lương, kinh doanh hoặc các nguồn khác. Việc xác định đúng đối tượng chịu thuế giúp người dân thực hiện nghĩa vụ đúng quy định và tránh các rủi ro pháp lý không đáng có. Hiểu rõ các quy định hiện hành sẽ hỗ trợ việc tính toán và khai thuế chính xác hơn. Cùng ACC Hà Nội tìm hiểu chi tiết vấn đề này.

1. Theo quy định ai phải nộp thuế thu nhập cá nhân?

Theo Điều 2 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, đối tượng nộp thuế gồm cá nhân cư trú có thu nhập chịu thuế phát sinh trong và ngoài Việt Nam và cá nhân không cư trú có thu nhập chịu thuế phát sinh tại Việt Nam. Cá nhân cư trú được xác định theo các điều kiện về thời gian có mặt tại Việt Nam hoặc nơi ở thường xuyên theo quy định của pháp luật thuế.

Thu nhập chịu thuế được quy định tại Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, bao gồm các nhóm như thu nhập từ kinh doanh; tiền lương, tiền công; đầu tư vốn; chuyển nhượng vốn; chuyển nhượng bất động sản; bản quyền; nhượng quyền thương mại; trúng thưởng; thừa kế và quà tặng. Tùy từng loại thu nhập, pháp luật quy định phương pháp xác định thu nhập tính thuế, thuế suất và thời điểm thực hiện nghĩa vụ thuế khác nhau.

Đối với cá nhân cư trú, không phải mọi khoản thu nhập đều mặc nhiên phải nộp thuế vì pháp luật còn quy định các khoản thu nhập được miễn thuế tại Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025. Vì vậy, cần xác định đồng thời người có thu nhập, loại thu nhập và trường hợp miễn thuế trước khi xác định số thuế phải nộp.

2. Các đối tượng chịu thuế thu nhập cá nhân theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025

Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 phân biệt nghĩa vụ thuế dựa trên tình trạng cư trú của cá nhân. Cá nhân cư trú thuộc diện nộp thuế đối với thu nhập chịu thuế phát sinh trong và ngoài Việt Nam; cá nhân không cư trú thuộc diện nộp thuế đối với thu nhập chịu thuế phát sinh tại Việt Nam theo quy định tương ứng đối với từng loại thu nhập.

Đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công, thuế được xác định trên thu nhập tính thuế sau khi thực hiện các khoản giảm trừ theo quy định. Mức giảm trừ gia cảnh hiện hành là 15,5 triệu đồng/tháng đối với người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng đối với mỗi người phụ thuộc.

Ngoài ra, pháp luật thuế quy định nhiều khoản thu nhập được miễn thuế, chẳng hạn một số khoản liên quan đến bảo hiểm, trợ cấp và các khoản thu nhập thuộc trường hợp miễn thuế theo Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025. Do đó, việc có thu nhập không đồng nghĩa với việc mọi trường hợp đều phát sinh số thuế TNCN phải nộp.

Xem thêm: Chiết khấu thương mại có phải nộp thuế TNCN không? Chi tiết

3. Quy định chi tiết về mức thu nhập chịu thuế theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP

Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân, trong đó hướng dẫn các nội dung liên quan đến thu nhập chịu thuế, phương pháp tính thuế và khấu trừ thuế. Nghị định có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.

Đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú, việc xác định thu nhập tính thuế được thực hiện trên cơ sở thu nhập chịu thuế sau khi trừ các khoản giảm trừ được pháp luật cho phép. Mức giảm trừ gia cảnh hiện hành là 15,5 triệu đồng/tháng đối với bản thân người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng đối với mỗi người phụ thuộc.

Đối với cá nhân kinh doanh, cần xác định doanh thu và phương pháp tính thuế tương ứng theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 và Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Đáng lưu ý, Nghị quyết 43/2026/QH16 quy định giảm 30% số thuế TNCN phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 đối với thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng, đáp ứng điều kiện theo Nghị quyết.

Ngoài ra, Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định trường hợp tổ chức, cá nhân trả thu nhập từ tiền lương, tiền công, tiền thù lao và các khoản thanh toán khác cho cá nhân cư trú mà thuộc trường hợp phải khấu trừ thì phải thực hiện khấu trừ theo quy định. Việc khấu trừ thuế tại nguồn không làm thay đổi nghĩa vụ quyết toán thuế của cá nhân trong những trường hợp pháp luật yêu cầu cá nhân trực tiếp quyết toán.

Xem thêm: Cho tặng xe ô tô có phải nộp thuế TNCN hay không?

4. Nghĩa vụ và trách nhiệm của người nộp thuế

Người nộp thuế có trách nhiệm kê khai, nộp thuế và quyết toán thuế theo đúng quy định của pháp luật quản lý thuế. Tùy từng loại thu nhập, việc khai và nộp thuế có thể do cá nhân trực tiếp thực hiện hoặc do tổ chức, cá nhân trả thu nhập thực hiện khấu trừ, khai và nộp thay theo quy định.

Đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công, tổ chức hoặc cá nhân trả thu nhập có trách nhiệm khấu trừ và thực hiện nghĩa vụ khai thuế theo quy định. Cá nhân trực tiếp quyết toán thuế trong các trường hợp thuộc diện phải quyết toán, chẳng hạn có số thuế phải nộp thêm hoặc có nhu cầu đề nghị hoàn, bù trừ thuế theo quy định.

Người nộp thuế phải cung cấp thông tin chính xác, lưu giữ hồ sơ, chứng từ liên quan và thực hiện nghĩa vụ thuế đúng thời hạn. Trường hợp khai sai, khai thiếu hoặc chậm nộp thuế, người nộp thuế có thể phải thực hiện các nghĩa vụ tài chính phát sinh và chịu xử lý theo quy định của pháp luật quản lý thuế và pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính về thuế.

Bên cạnh nghĩa vụ, người nộp thuế có quyền được cung cấp thông tin, giải thích về chính sách thuế, yêu cầu cơ quan thuế giải quyết các thủ tục liên quan và bảo đảm bí mật thông tin theo quy định pháp luật.

5. Câu hỏi thường gặp

Ai phải nộp thuế thu nhập cá nhân khi có thu nhập từ hai nguồn trở lên?

Cá nhân có thu nhập từ hai nguồn trở lên phải xác định nghĩa vụ thuế theo từng loại thu nhập và tình trạng cư trú. Đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú, các khoản thu nhập thuộc diện tính thuế được tổng hợp theo quy định để xác định thu nhập tính thuế sau khi thực hiện các khoản giảm trừ; trường hợp thuộc diện trực tiếp quyết toán thì cá nhân thực hiện quyết toán theo quy định của pháp luật quản lý thuế.

Người nước ngoài làm việc tại Việt Nam có phải nộp thuế thu nhập cá nhân không?

Người nước ngoài có thể thuộc diện cá nhân cư trú hoặc cá nhân không cư trú tùy thuộc vào việc đáp ứng điều kiện cư trú theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025. Cá nhân không cư trú có thu nhập chịu thuế phát sinh tại Việt Nam thuộc diện nộp thuế đối với phần thu nhập đó; cá nhân cư trú thực hiện nghĩa vụ thuế đối với thu nhập chịu thuế phát sinh trong và ngoài Việt Nam theo quy định.

Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản có thuộc diện phải nộp thuế thu nhập cá nhân?

Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản thuộc nhóm thu nhập chịu thuế theo Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, trừ trường hợp thuộc diện được miễn thuế theo Điều 4. Số thuế phải nộp được xác định theo quy định áp dụng đối với thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản, căn cứ vào giá chuyển nhượng và các yếu tố làm căn cứ tính thuế theo pháp luật hiện hành.

Ai phải nộp thuế thu nhập cá nhân là câu hỏi cần được làm rõ để mọi cá nhân thực hiện đúng nghĩa vụ. Nếu bạn còn băn khoăn hoặc cần hỗ trợ chi tiết về việc xác định đối tượng nộp thuế, hãy liên hệ ACC Hà Nội để được tư vấn kịp thời và chính xác.