Hiện nay, trung tâm hòa giải thương mại quốc tế việt nam đóng vai trò là một trong những cơ chế giải quyết tranh chấp ngoài Tòa án uy tín, giúp các doanh nghiệp tháo gỡ bất đồng kinh doanh một cách nhanh chóng, bảo mật và hòa nhã. Hãy cùng khám phá chi tiết về mô hình và quy trình vận hành của tổ chức này cùng ACC Hà Nội.

1. Tìm hiểu Trung tâm Hòa giải thương mại quốc tế Việt Nam và cơ sở pháp lý thành lập

Trung tâm Hòa giải Thương mại Quốc tế Việt Nam (tên viết tắt tiếng Anh là VICMC) được thành lập và hoạt động theo quy định của Nghị định 22/2017/NĐ-CP của Chính phủ về hòa giải thương mại.

Đây là một tổ chức phi chính phủ, hoạt động độc lập nhằm cung cấp các dịch vụ hòa giải thương mại chuyên nghiệp cho các thương nhân trong và ngoài nước. Căn cứ theo Luật Thương mại 2005 và Bộ luật Dân sự 2015, trung tâm có thẩm quyền giải quyết các tranh chấp phát sinh từ hoạt động thương mại, tranh chấp giữa các bên mà ít nhất một bên có hoạt động thương mại, hoặc các tranh chấp khác mà pháp luật quy định được giải quyết bằng hòa giải thương mại.

Sự ra đời của VICMC đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp thay thế (ADR) tại Việt Nam, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế theo Công ước Singapore về Hòa giải. Hoạt động của Trung tâm tôn trọng tối đa nguyên tắc tự do thỏa thuận, tính tự nguyện của các bên và bảo mật tuyệt toàn bộ thông tin trong quá trình hòa giải.

Nhờ đội ngũ hòa giải viên là những chuyên gia, luật sư, chuyên gia kinh tế giàu kinh nghiệm, Trung tâm hỗ trợ các bên tìm kiếm giải pháp dung hòa lợi ích mà không cần thông qua các thủ tục tố tụng Tòa án hay Trọng tài thương mại căng thẳng.

2. Ưu điểm vượt trội khi giải quyết tranh chấp tại Trung tâm Hòa giải thương mại quốc tế Việt Nam

So với phương thức xét xử tại Tòa án hay Trọng tài, thủ tục hòa giải thương mại mang lại nhiều lợi ích thiết thực về mặt thời gian, chi phí và uy tín doanh nghiệp.

Một trong những ưu điểm lớn nhất của hòa giải thương mại là tính linh hoạt và tiết kiệm thời gian. Tố tụng tại Tòa án thường kéo dài qua nhiều cấp xét xử sơ thẩm, phúc thẩm với thủ tục phức tạp, trong khi quy trình hòa giải tại Trung tâm diễn ra nhanh chóng, thông thường chỉ mất từ vài tuần đến vài tháng tùy thuộc vào thiện chí của các bên.

Về mặt chi phí, phí dịch vụ hòa giải được quy định rõ ràng, tối ưu hơn rất nhiều so với chi phí tố tụng kéo dài và chi phí thuê luật sư tranh tụng qua nhiều năm.

Bên cạnh đó, nguyên tắc bảo mật tuyệt đối theo Nghị định 22/2017/NĐ-CP giúp các doanh nghiệp bảo vệ bí mật kinh doanh và uy tín thương hiệu trên thị trường. Toàn bộ tài liệu, thông tin và lời trình bày trong quá trình hòa giải đều không được công khai và không được dùng làm chứng cứ trước Tòa án nếu hòa giải không thành.

Đặc biệt, kết quả hòa giải thành thu được là văn bản thể hiện sự đồng thuận tự nguyện, giúp duy trì mối quan hệ đối tác kinh doanh lâu dài chứ không tạo ra thế "thắng – thua" như bản án của Tòa án.

Xem thêm: Hướng dẫn thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai

3. Quy trình chi tiết giải quyết tranh chấp thương mại tại Trung tâm

Để quá trình hòa giải diễn ra thuận lợi, các doanh nghiệp cần nắm chắc từng bước thủ tục từ khâu nộp đơn cho đến khi đăng ký công nhận kết quả.

Quy trình hòa giải thương mại được thiết kế đơn giản, bảo đảm tính chủ động cao nhất cho các bên tham gia theo các giai đoạn cụ thể dưới đây.

Bước 1: Nộp đơn yêu cầu hòa giải và thụ lý hồ sơ 

Bên có yêu cầu tiến hành nộp Đơn yêu cầu hòa giải đến Trung tâm kèm theo các tài liệu, hợp đồng, chứng cứ liên quan đến vụ tranh chấp. Sau khi tiếp nhận hồ sơ và chi phí đăng ký, Trung tâm sẽ gửi thông báo thụ lý và bản sao đơn yêu cầu cùng tài liệu kèm theo cho bên bị yêu cầu hòa giải để lấy ý kiến chấp thuận tham gia.

Bước 2: Lựa chọn Hòa giải viên và thống nhất quy tắc làm việc 

Các bên thỏa thuận lựa chọn một hoặc nhiều Hòa giải viên trong danh sách của Trung tâm hoặc ngoài danh sách nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn pháp luật. Sau khi Hòa giải viên xác nhận tính độc lập, trung lập, các bên cùng Hòa giải viên thống nhất về thời gian, địa điểm, ngôn ngữ và lịch trình diễn ra các phiên họp hòa giải.

Bước 3: Tiến hành các phiên họp hòa giải và đối thoại 

Hòa giải viên tổ chức các phiên họp chung để nghe các bên trình bày quan điểm, phân tích các căn cứ pháp lý theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 hay Luật Thương mại 2005. Hòa giải viên cũng có thể gặp riêng từng bên để lắng nghe tâm tư, đánh giá rủi ro pháp lý và gợi mở các phương án nhượng bộ hợp lý nhằm đưa hai bên đến gần nhau hơn.

Bước 4: Lập Biên bản hòa giải thành và xin công nhận của Tòa án 

Khi các bên thống nhất được giải pháp, Hòa giải viên hỗ trợ lập Biên bản hòa giải thành ghi nhận rõ quyền, nghĩa vụ của từng bên và thời hạn thực hiện. Biên bản này có hiệu lực ràng buộc như một hợp đồng dân sự. Để nâng cao tính cưỡng chế, các bên có quyền gửi đơn yêu cầu Tòa án ra quyết định công nhận kết quả hòa giải thành ngoài Tòa án theo quy định tại Chương XXXIII Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.

Xem thêm: Mẫu giấy mời hòa giải tranh chấp đất đai chi tiết

4. Giá trị pháp lý và khả năng thi hành của Biên bản hòa giải thành

Nhiều doanh nghiệp thường lo lắng về tính ràng buộc của kết quả hòa giải, tuy nhiên hệ thống pháp luật Việt Nam đã có cơ chế bảo hộ rất chặt chẽ đối với văn bản này.

Theo Nghị định 22/2017/NĐ-CP và Bộ luật Dân sự 2015, Biên bản hòa giải thành mang giá trị pháp lý bắt buộc thực hiện đối với các bên tham gia ký kết. Văn bản này thể hiện ý chí tự nguyện thỏa thuận, không vi phạm điều cấm của luật và không trái đạo đức xã hội.

Nếu một trong các bên không tự nguyện tuân thủ các cam kết đã ghi nhận trong biên bản, bên còn lại có quyền áp dụng các biện pháp pháp lý cần thiết để bảo vệ quyền lợi của mình.

Đặc biệt, Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 cho phép các bên yêu cầu Tòa án có thẩm quyền ra quyết định công nhận kết quả hòa giải thành ngoài Tòa án. Sau khi Tòa án ban hành quyết định công nhận, quyết định này có hiệu lực pháp luật ngay lập tức, không bị kháng cáo hay kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm. Nếu bên có nghĩa vụ vẫn cố tình không chấp hành, bên được hưởng quyền có thể yêu cầu Cơ quan Thi hành án dân sự tiến hành cưỡng chế thi hành như đối với một bản án hay quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án.

5. Câu hỏi thường gặp về Trung tâm Hòa giải thương mại quốc tế Việt Nam

Dưới đây là tổng hợp những thắc mắc pháp lý phổ biến nhất giúp các doanh nghiệp tháo gỡ băn khoăn khi tìm hiểu về dịch vụ hòa giải thương mại.

Nếu hợp đồng ban đầu không có điều khoản hòa giải thì các bên có được gửi đơn ra Trung tâm không?

Các bên hoàn toàn có quyền đưa tranh chấp ra Trung tâm ngay cả khi trong hợp đồng ban đầu không quy định điều khoản hòa giải. Theo quy định pháp luật, thỏa thuận hòa giải có thể được lập trước, trong hoặc sau khi phát sinh tranh chấp. Chỉ cần tại thời điểm phát sinh mâu thuẫn, các bên thống nhất bằng văn bản về việc sử dụng dịch vụ hòa giải của Trung tâm thì thủ tục sẽ được tiến hành hợp lệ.

Trường hợp hòa giải tại Trung tâm không thành công thì các bên có mất quyền khởi kiện ra Tòa án hay Trọng tài không?

Việc hòa giải không thành tại Trung tâm hoàn toàn không làm mất đi quyền khởi kiện của các bên tại Tòa án hoặc Trọng tài thương mại. Thủ tục hòa giải mang tính tự nguyện, nếu không đạt được thỏa thuận, các bên có quyền tiếp tục đưa vụ việc ra cơ quan tài phán có thẩm quyền. Mọi thông tin, nhượng bộ của các bên trong quá trình hòa giải không thành sẽ không được dùng làm chứng cứ chống lại họ tại Tòa án.

Chi phí hòa giải tại Trung tâm được tính dựa trên căn cứ nào và bên nào có nghĩa vụ thanh toán?

Chi phí hòa giải bao gồm thù lao Hòa giải viên, phí hành chính của Trung tâm và các chi phí thực tế phát sinh khác. Mức phí thường được tính dựa trên giá trị tranh chấp hoặc theo thỏa thuận cụ thể trong biểu phí của Trung tâm. Theo nguyên tắc chung quy định tại Nghị định 22/2017/NĐ-CP, trừ khi các bên có thỏa thuận khác, chi phí hòa giải sẽ được chia đều cho các bên tham gia thanh toán.

Thời gian giải quyết một vụ tranh chấp tại Trung tâm kéo dài trong bao lâu?

Thời gian hòa giải phụ thuộc vào tính chất phức tạp của vụ việc và mức độ hợp tác giữa các bên, nhưng thông thường diễn ra rất nhanh gọn. Quy trình chuẩn tại Trung tâm thường hoàn thành trong khoảng 30 đến 60 ngày kể từ khi thụ lý hồ sơ. Do không phải tuân theo các khoảng thời gian chuẩn bị xét xử nghiêm ngặt như Tòa án, các bên có thể linh hoạt xếp lịch họp để giải quyết dứt điểm mâu thuẫn trong thời gian ngắn nhất.

Trung tâm hòa giải thương mại quốc tế việt nam chính là giải pháp pháp lý tối ưu giúp các thương nhân chủ động tháo gỡ bất đồng, tối ưu hóa chi phí và bảo đảm sự phát triển bền vững trong hoạt động kinh doanh. Nếu doanh nghiệp của bạn đang gặp phải các vướng mắc hợp đồng hoặc cần tư vấn sâu hơn về thủ tục giải quyết tranh chấp, hãy liên hệ ACC Hà Nội.ngay hôm nay để nhận được sự đồng hành chuyên nghiệp và hiệu quả nhất.