Chủ thể giao kết hợp đồng đóng vai trò then chốt trong việc xác định tính hợp pháp và hiệu lực của mọi giao dịch dân sự. Việc nắm rõ quy định về đối tượng này giúp các bên tham gia tránh rủi ro pháp lý, đảm bảo quyền và nghĩa vụ được thực hiện đúng pháp luật. Hiểu biết chính xác về vấn đề này còn hỗ trợ doanh nghiệp và cá nhân xây dựng hợp đồng bền vững. Cùng ACC Hà Nội tìm hiểu chi tiết các quy định liên quan.

1. Quy định về chủ thể giao kết hợp đồng

Bộ luật Dân sự 2015 quy định chủ thể giao kết hợp đồng bao gồm cá nhân và pháp nhân có năng lực pháp luật dân sự. Cá nhân là chủ thể giao kết với mức độ năng lực hành vi dân sự khác nhau tùy theo độ tuổi. Pháp nhân thực hiện thông qua người đại diện theo pháp luật hoặc theo ủy quyền. Các quy định này nhằm đảm bảo mọi giao dịch được thực hiện trên cơ sở tự nguyện và có năng lực thực tế.

Cá nhân từ đủ 18 tuổi trở lên, không bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự có năng lực hành vi dân sự đầy đủ để tự mình xác lập mọi hợp đồng. Người từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi có thể tự mình xác lập hợp đồng liên quan đến lao động hoặc tài sản do mình quản lý, nhưng cần sự đồng ý của người đại diện. Người dưới 15 tuổi chỉ được tham gia hợp đồng thông qua người đại diện hợp pháp. Những trường hợp mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự phải do Tòa án tuyên bố và thực hiện giao kết qua người giám hộ.

Pháp nhân trở thành chủ thể giao kết hợp đồng khi được thành lập hợp pháp và có năng lực pháp luật dân sự phù hợp với mục đích hoạt động. Việc giao kết hợp đồng phải tuân thủ điều lệ, giấy phép hoặc văn bản thành lập. Người đại diện của pháp nhân ký kết hợp đồng trong phạm vi thẩm quyền được giao. Nếu vượt quá thẩm quyền, giao dịch có thể bị vô hiệu trừ khi được pháp nhân chấp thuận sau.

2. Điều kiện năng lực của chủ thể giao kết hợp đồng

Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân được xác định từ khi sinh ra đến khi chết. Năng lực hành vi dân sự đầy đủ thuộc về người thành niên không bị Tòa án tuyên bố mất hoặc hạn chế năng lực. Người thành niên mất năng lực hành vi dân sự do bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác không thể nhận thức được hành vi của mình sẽ do người giám hộ đại diện giao kết hợp đồng.

Đối với pháp nhân, năng lực pháp luật dân sự phát sinh từ thời điểm được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đăng ký hoặc văn bản thành lập. Năng lực này chấm dứt khi pháp nhân giải thể hoặc phá sản. Mọi hợp đồng do pháp nhân ký kết phải phù hợp với ngành nghề, lĩnh vực hoạt động đã đăng ký để đảm bảo tính hợp pháp.

Xem thêm: Hợp đồng dân sự có cần công chứng không? Giải đáp

3. Các trường hợp đặc biệt về chủ thể giao kết hợp đồng

Một số chủ thể như tổ hợp tác cũng có thể tham gia giao kết hợp đồng, hoạt động theo hợp đồng hợp tác và do người đại diện được các thành viên ủy quyền ký kết. Đối với tài sản chung của các thành viên gia đình, các cá nhân là thành viên phải cùng tham gia xác lập giao dịch hoặc ủy quyền cho nhau, vì "Hộ gia đình" không còn là chủ thể độc lập trong quan hệ dân sự theo quy định hiện hành.

Trường hợp chủ thể là người nước ngoài hoặc pháp nhân nước ngoài, việc giao kết hợp đồng tại Việt Nam phải tuân thủ thêm các quy định về đầu tư và thương mại quốc tế. Năng lực của họ được xác định theo pháp luật của quốc gia nơi họ mang quốc tịch hoặc nơi pháp nhân thành lập, nhưng vẫn phải phù hợp với Bộ luật Dân sự 2015 khi thực hiện tại Việt Nam.

Xem thêm: Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là gì? Hướng dẫn chi tiết

4. Câu hỏi thường gặp

Ai được coi là chủ thể giao kết hợp đồng theo Bộ luật Dân sự 2015?

Cá nhân từ đủ 18 tuổi trở lên có năng lực hành vi dân sự đầy đủ và pháp nhân được thành lập hợp pháp đều là chủ thể giao kết hợp đồng. Người dưới 18 tuổi tham gia thông qua người đại diện hoặc trong phạm vi hạn chế theo quy định. Việc xác định đúng chủ thể giúp hợp đồng có hiệu lực pháp lý ngay từ đầu.

Hợp đồng do người mất năng lực hành vi dân sự ký kết có hiệu lực không?

Giao dịch dân sự của người mất năng lực hành vi dân sự do người giám hộ xác lập, thực hiện. Tuy nhiên, giao dịch nhằm phục vụ nhu cầu sinh hoạt thiết yếu hằng ngày của người mất năng lực hành vi dân sự vẫn có hiệu lực. Các giao dịch khác do người mất năng lực hành vi dân sự tự mình ký kết sẽ bị coi là vô hiệu.

Pháp nhân có thể ủy quyền cho người khác ký hợp đồng không?

Pháp nhân được phép ủy quyền cho cá nhân hoặc pháp nhân khác ký kết hợp đồng trong phạm vi được ủy quyền. Văn bản ủy quyền phải rõ ràng về nội dung, thời hạn và thẩm quyền. Nếu người được ủy quyền vượt quá phạm vi, pháp nhân vẫn có thể chấp thuận để hợp đồng có hiệu lực.

Chủ thể giao kết hợp đồng là yếu tố nền tảng quyết định tính hợp pháp của mọi giao dịch. Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ soạn thảo hợp đồng phù hợp quy định hiện hành, hãy liên hệ ACC Hà Nội ngay hôm nay để nhận giải pháp tối ưu.